(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "De usu syntactico infinitivi Latini, maxime poetico [microform]"

MASTER 

NEGA TIVE 

NO. 93-81316-14 



MICROFILMED 1993 
COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES/NEW YORK 



as part of the 
"Foundations of Western Civilization Preservation Project" 



Funded by the 
NATIONAL ENDOWMENT FOR THE HUMANITIES 



Reproductions may not be made without permission from 

Columbia University Library 



COPYRIGHT STATEMENT 



The copyrlght law of the United States - Tltle 17, Unlted 
States Code - concerns the maklng of photocoples or 
other reproductlons of copyrlghted materlal. 

Under certaln condltlons speclfled In the law, llbrarles and 
archlves are authorlzed to furnlsh a photocopy or other 
reproductlon. One of these speclfled condltlons Is that the 
photocopy or other reproductlon Is not to be "used for any 
purpose other than prlvate study, scholarshlp, or 
research.*' If a user makes a request for, or later uses, a 
photocopy or reproductlon for purposes In excess of *'falr 
use," that user may be llable for copyrlght Infrlngement. 

Thls Instltutlon reserves the rlght to refuse to accept a 
copy order If, In Its judgement, fulflllment of the order 
would Involve vlolatlon of the copyrlght law. 



A UTHOR: 



MERGUET, HUGO 



TITLE: 



DE USU SYNTACTICO 
INFINITIVI LATINI... 

PLACE* 

REGIMONTI PR. 

DA TE: 

1863 



COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES 
PRESERVATION DEPARTMENT 

BIBLIOGRAPHIC MICROFORM TARGET 




Master Negative # 

/4 




Original Material as Filmed - Existing Bibliographic Record 



Restrictions on Use: 



f^ ' — "^ — - 

f» 877.52 t. 7 ' 

26 Morguet, Hugo 1841- ) 3 /J ' 

V 2 De usu syntactico infinitivi Latini maiii» poel 
tico 

Eegimonti Pr. 1863 43 p 

Doctor*s dissertation at Konigsburg university 



No. 6 of 



a vol Cir^disf 



Cir^dissertations 



i. - 



FILM SIZE: 




TECHNICAL MICROFORM DATA 



jtti. 



^\. 



REDUCTION RATIO: 



IMAGE PLACEMENT: lA «L^ IB UB 

DATE FILMED: ^^3d:_i^ INITIALS /y}^ 



....7jk. 



FILMEDBY: RESEARCH PUBLICATIONS. INC WOODBRIDGE 



■ CT 




c 




Association for information and Image IManagement 

IIOOWayneAvenue, Suite 1100. 
Silver Spring, Maryland 20910 

301/587-8202 




Centimeter 

12 3 4 5 

l 



im 



iiiiiiiiiiiiiiiiiiMiiiiiiimiiiiiiimiiiiniiimiiiiii 



9 10 11 12 13 14 15 mm 

llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllliull 



7 8 

iimmmlii 



iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimmmiiiumiiiimmiiimmm 



rTT 



Inches 



1 



TTT 



T 



^ 



.0 



l.l 



1.25 



1 1 1 1 1 



m 
m 

m 

ill 4 3 



1.4 



T 



2.8 


2.5 


3.2 


2.2 


3.6 


4^ 


2.0 




1.8 




1.6 







TTT 



T 




MflNUFflCTURED TO flllM STflNDflRDS 
BY flPPLIED IMflGE, INC. 




S / 



-.^k^i^fcp 



No. G 






V. 



DE 



USU SYNTACTICO INFINITIVI lATINl, 
MAXIME POETICO. 



DISSERTATIO INAUGURALIS PHILOLOGICA, QUAM AUCTORITATE 
AMPLISSIMI PHILOSOPHORUM IN ACADEMIA ALBERTINA ORDI 
NIS AD SUMMOS IN PHILOSOPHIA HONORES RITE CAPESSENDO^. 
A. D. X. CAL. APR. ANNI MDCCCLXIII H. XI. L. C. 

PUBLICE DEFENDET 

AUCTOR 

II 11 ffi E R G li e T. 

PIU.AVIENSIS. 



AOVERSARII ERliNT: 

0. de 60LENSKI, stud. pirit. 
Cr. MUELLERy stud. pmL. 



RROIiVIOlVTI PR« 

TYPIS A0ADEMICJ3 DALK0WSKIAN13, 



VIRIS ILLUSTRISSIMIS 



m C. LKHRS 

PflOI . P. ORl). IN ACAD. ALBERT. 

m L FRlEDLAENDim 

PRO|.\ P. OHO. IN ACAI). ALBEHT. 



"\ 



* 



X 



P a r s I. 



m 



PRAEGEPTORIBUS 



GRATO ANIMO 



AUCTOB, 



De Ti et iiatiira liiiiiiitKh 

[jum quid Alexandrini grammatici de infinitivi natura dixerint 
jam egregie contulerit et exposuerit R. F. L. Skrzeczka in progr. 
Uegiomontano 1861: Die Lehre des Apollonius vom Verbum 
dritter Theil; vom Modus: mihi non nisi pauca ex hac disserta- 
tione excerpenda sunt, quibus cognosci possit, quo eorum doctrina 
spectet. Et Apollonius quidem (synt. 228) opinionem refellens. 
infinitivum esse adverbium, eundem appellat ^rj/na yevixtoraiov 
(ib. 229, 1 ; 230, 6) , quo ceterae verbi formae comprehendantur 
et, accedente verbo auxihari, significari possint. Dicit enim (ib. 220): 

n€ni7i€iT(a = (uQtaa/Lirjv nsgiTiaTsTy, TtfQinajoTiui = €v^df.ir]V neoinateiVy 
nsQiTidTSi = TiQoaha^a neQinaTeTv [cf. 207, 15 ovx ^/uno^iCeTai (ij dna- 
Qifiiif.'aTOs) y-cu fVil naoMV iyyMaeiov naQaXafi^dvea&^ai naQaTi&efjiivov 
Toij iStiofiaTOS Tt/s iyxUaecos^ xal ndktv ndaav ^yxltaiv eis TavT7]v vno- 

TQetfeiv]. — Appellat autem infinitivum ovofia nQdyuaTos, quo ^^- 
fiaTanQoaiQeTixd, quorum vis non plenam notionem contineat, com- 
pleantur; et ovo^a QrifiaTosj hoc est integram verbi notionem. Sed 
deinde de usu infinitivi agens et appositum articulum exphcans 
facere non potest, quin eum, si non nomen, at certe nomini 
simillimum et cum nomine nonnullis nolis cognatum esse putet. 
Huic autem doctrinae ceteros quoque Alexandrinos plus minus 
assentiri, ex ipsa ifia dissertatione licet cognoscere. 

Priscianus de infinitivi natura fere idem docet, quod Apol- 
lonius, ut (I, 425 v. 9. edKeil): «Infinitus est, qui et personis et 
numeris deficit» ; et (II, 226, 6): «Significat autem infinitum ipsam 
rem, quam continet verbum; »currere« enim est >»cursus,« et 
>>scribere< »scriptura« et »Iegere« »lectio.« « Gonferas ceteros 
lucos, quibus de infinitivo agitur, in indice hujus editionis coUatOi». 



# 



6 



Sunt qui nostra aetate de infinitivo scripserint; cuni qui- 
dem nulli eorum omnibus ex partibus assentiar, mihi illos prae- 
lermittere meamque ipsius sententiam jam nunc explicare liceat. 

Infinitivus integra atque nuda quodammodo verbi 
notio est. Unaquaeque lingua duo habet genera vocabiilorum 
notiones absolutas significantium. Quae genera non tam notione, 
quae inest, ipsa differunt, quam diversa ratione, qua (accommo- 
date ad naturam vel substantivi vel verbi) notionem illam circum- 
vestiunt quodammodo atque eflingunt, ut sui generis ei nota im- 
primatur. Ipsam enim notionem saepissime in utroque genere 
invenies, ex eadem etiam radice eflictam, sed charactere suo et 
nota, quam diximus, afTectam, ut: »currere« -cursus*. Estautem 
verbi natura fluida, substantivi firma et stabilis; illud actionem 
significat, hoc rem; illud indicat quod fit, hoc quod est. Atque 
eo efficitur, ut multae notiones non nisi allerutri generi aptae 
sint, ut nomina concreta, verba incohativa, alia. Praeterea huic 
verbi et substantivi diversitati apta est ratio, qua nomina attri- 
butiva eis adjunguntur. Nam praeter illas absolutas notiones 
altera classis earum est, quae vim habent attributivam, qua fit, 
ut non absolute, sed solum ad notionem absolutam accuratiore 
aliquo indicio ornandam attributive possint adhiberi. Cum qui- 
dem verbum et substantivum plane diversam naturam habeant, 
etiam notio attributiva ut adutrumque applicari possit, duplicem 
formam accipere debet, quae est adjectivi et adverbii. (Adjectivum 
autem si ipsum tali attributiva notione accuratius definiendum 
est. cum naturam participio similem habeat, sicut verbum defini- 
lur, i. e. adverbio, ut : vehementer laetus.) — Interiori huic diver- 
silati externa sive grammatica utriusque generis forma respondet, 
declinationem dico et conjugationem , quae nata est necessario 
quodam impetu ex facultate significandarum relationum utrique 
generi propria. In universum cum relationis indicio integra ac 
pura et nominis et verbi notio arctiore quodam gyro circumscri- 
batur et certo colore inducatur, verbi notio ut multo se latius 
difTundens relationibus ejusmodi integrae notioni admixtis multi- 
fariam variatur. Quid quod ne simplicissima quidem forma, 
praesens absolutum i. e. temporis relatione vacuum, verbi notio- 
nem integram exhibet, sed subjecto inhaerentem. Quo fit, ul 
forma desideretur integram notionem nulla relatione admixta 
significans; quae forma est infinitivus (et infinitivus quidem prae- 
sentis absoluti; nam ceteris inflnitivis jam temporis relatio ad- 
haeret). Al contra nominis rwtio, nullo relalionis indicio admixto, 



integra servatur in duabus formis, quarum altera indicat, hanc 
notionem absolute dictam sententiae esse subjectum, quae est 
nominativus. altera notionem aptam reddit, quae verbum compleat. 
(i. e. acc.) Hi enim casus nihil nisi in universum indicant. nomen 
esse subjectum aut verbi complimentum; ceteri autem distinctam 
et certis finibus circumscriptam nominis relationem significant, ad 
quam notandani certo terminationis indicio multo magis opus 
est. Accusativum internum (ut: quid stas?) a tali relatione plane 
difl*erre, satis patet, cum accusativus externi objecti ad relationis 
vim jam propius accedat. Nexus enim complementi cum voce 
compteta arctus est et internus, relationis autem solulus et ex- 
ternus. Quoniam quidem et nominativus et accusativus nominis 
notionem fere integrain exhibent, sicul infinitivus notionem verbi, 
fit, ut inter hunc et illum utrumque casum aflinitas quodammodo 
sit, quae quatenus usu probetur, infra videbimus. 



a r s 



11. 



De iniliiitivi ii!$ii. 

Cum Priscianus de hac re dicens (II. p. 224 v. 23 seqq. 
229, 21 ; 374. 14) infinitivi usum magis confundere et turbare, 
quam illustrare videatur, jam illo omisso mihi liceat exponere, 
quomodo equidem hunc usum explicandum esse putem. 

Infinitivus 1) proprie adhibetur iis locis, quibus aliquod 
verbum altera verbi notione completur sive definitur; deinde 
2) per abusum quodammodo locum occupat absolutum. 

A« De proprio infiiiitivi usa. 

Infinitivus cum proppi^m suam naturam servans nimis debilis 
sit quam qui absolute dici possit, non adhibetur nisi ad aliud 
verbum complendum (erganzen). Complelur autem verbum ex 
notione, quam continet, aut plena aut plus minus debihtata, tri* 
pUci ratione; complementum enim est aut 1) concreta res (ob- 
jectum), aut 2) certa et definita actio (accusativus cum infi- 
nitivo), aut 3) indelinita notio. Infinitivum, cum ex vi et 
forma sua ad hunc usum per se aptus sit, hac ratione, quam 
tertiam enumeravi, adhiberi debere, satis patebit. Sed expectabi- 
mus, idque merito, fore, ut etiam alterum genus vocabulorum 
notiones absolulas significantium, dico nomen absolutum (i e. 



{) 



k 



8 

«ubstantivum aut nomen substantive dictum). bunc locum occu- 
pare possit. Quod concedendum videretur, nisi contra monen- 
dum esset, non quamlibet notionem absolutam ita adhiberi posse» 
sed solum certa quadam natura instructam. Nam infinitivi et 
formam et vim ad hunc locum occupandum jam per se aptam 
eiise, supra diximus; itaque videamus, num nomen aeque atque 
ille utraque ex parte huic usui par sit. Et de forma quidem 
disputari non potest, qumiam illa ipsa forma accusativi nomen 
aptum reddit, quod verbum conipleat. Habet accusativi forma 
eandem naturam, quam infinitivl, neque hic ab illo differt nisi 
eo. quod hic continet notionem verbi, ille nominis. Cum quidem 
verbum quo debilius est, eo debiliorem minusquedefinilam notio- 
nem pro complemento desideret. nominum notiones. maxime sub- 
stantivorum, quae per se sunt duriores fiimioresque. quam verbi 
fere non adjunguntur nisi verbis, quae ipsa satis firmam notionem' 
aut habent aut accipiunt (ut: doceo telltteras); quo fit, ut infini- 
tivus his verbis appositus vim substantivi in accusativo positi 
habere videatur (ut: Cic. leg, agr. IJI.. 2: Docebo Rullum post- 
hac tacere; - et: id Pis. 30 Docere aliquem litteras). Multo 
autem saepius. quam substantivo, verbum compleri poterat kide- 
finito quodam adjectivi neutro substantive dicto (ut: multum pos- 
sum. nihil volo). Sed prorsus nihil impediebat. quominus omni- 
bus locis, quibus integra notio pro complemento exigebatur, etiam 
si ipsae nominum notiones non aptae erant, tamen, notione 
omissa, vacua accusativi forma adhiberetur. quae indicaret, hoc 
loco mtegram aliquam notionem desiderari (ut: hoc possum, scri- 
bere; quidvis? ire; cf. Plaut Mil. 1321 Istuc crucior; id. Rud 833' 
Quid est quod caveam? ib. 397: Id maestast. id. Trin 87- Qui 
tu id prohibcre me potes? id. Poen. I, 3, 1: Quid nunc mihi es 
auctor? Ter. Andr. 157: Id opeiVi.do; alia). I). 

Praeterea jam hoc loco mentio facy^ est rationis, qua com- 
plentur verba motum significantia. Haec enim verba et e nomine 
et everbo quod sibi aptum visum est excerpentia hujus notionem 
ilhus torma circumvestiunt. qua compositione. cui est nomen su- 
pmo, compleantur (ut: rus habitatum abiit). Pro qua quidem 
torma etiam nudam notionem, quam exigunt. i. e. infinitivum 
possunt admittere (ut: eo visere). ~ Desiderant autem haec verba 
pro complemento puram verbi notionem, idcirco. quia quae inter 
vndem intransitiva sunt. cum verbis voluntatis. quae transitiva 
Hint. cum verbis causativis cognatam vim habent (ut: eo facerc 
«r- volo facerc; mitto aliqucm facere -- jubco ahquem hwere). 



9 

Ouae vis postea in linguis Komanis etiam magis in lucem pro- 
venit (ut: je vais dire = volo dicere). 

Actionis autem notio si non absolute dicitur, subjectum exigit» 
a quo perficialur. quod aut jam afia ratione significalum est, aut 
proprium infinitivo adicitur, et accusativi quidem forma; qua re 
structurae existunt solius infinitivi et infinitivi cum accusativo 
conjuncti. quas deinceps mihi liceat explicare. 

1. De solius infinitivi usu. 

Infinitivus verbi. cui adicitur. et nimis vagam vim coercet 
et nimis attenuatam complet. Verba autem. quae tale comple- 
inentum exigunt. in duas classes distribui possunt, in 1) perso- 
nalia, quorum notio subjecto adhaeret, et in 2) impersonalia. 
quorum notio non ad subjectum relata. sed per se absolute 
praedicatur. 

I. ¥epboriiiii iiersonaliiiiii altera pars indicat actionem 
sc ipsara circumcludentem quodammodo et coercentem (quae 
solent appellari auxiliaria), altera ad aliam personam pertinentem 
(quae sunt causativa sive factitiva). 

1. Verba auxiliaria quae dicuntur actionem significant 
per se tam late difl^luentem, ut infinitivo appositoopus sit notare. 
quibus finibus coerccnda et includenda sit. Verbi causa in sen- 
tentia «CaesarRomam proficisci CGnstituit« significatur, illud »con- 
stitueres quod per se indefinitum est, non nisi ad »proficisci« 
referendum esse. 

Quae verba. quin primo habuerint plenam et maxime quidem 
Iransitivam vim, dubitari non potest, praesertim cum etiam postea 
objectum non raro admittant (ut: te volo. Ter.; Plaut. Arma 
volo, Verg. — Conferas alias quoque structuras, quae non nisi 
verbis cum satis plena notione adjunguntur, ut: Plaut. Amph. 769. 
Vin proferri pateram? Capt. 362: Volt te novos erus operam 
dare. Amph. 902: Potin ut abstineas manum? cf.Mil. 926; Trin. 
628; Bacch. 751; Pseud. 264; 235; 940., ib. 633: potest, ut.. - 
Asin. 67: Atque ego me id facere studeo. Quae construendi 
rationes cum maxime apud antiquiores auctores legantur, licet 
concludere, haec verba tunc etiam plus ex propria sua vi ser- 
vasse, quam postea.) Sed ipsa eorum significatione efl*ectum est. 
ut magis magisque attenuarentur, et ita attenuarentur. ut ferc 
jam non actionem. sed quasi modum agendi indicarent. Cum 
isitur hac ratione eo redigerentur, ut ipsorum vis debilior csset. 



!i 



I- 



10 

quam quae sola de subjecto praedicarelur, aliam aclionis nolionem 
desiderabant, qua suam firmarent et complerent. Quae quidem 
notio, cum omnes praedicati relationes jam illo verbo auxiliari 
significarentur, non nisi simplicissima forma, i. e. infinitivo crat 
indicanda. Cum igitur verbum auxiliare significet agendi modum, 
infinitivus actionem, fit, ut utrumque compositum certum modum 
actionis infinitivo notatae indicet; utraque vox alteram ita definit 
et coercet, ut quasi in unam vocem coalescentes eam vim, quam 
dixi, accipiant. II.). — Numerus autem horum verborum initio 
haud dubie satis exilis postea magis magisque auctus est, et 
maxime quidem a poctis. Hi enim detrita illa solutae orationis 
verba respuentes alia cognatae significationis ita debilitarunt, ul 
et ipsa ad vim auxiliarem depressa infinitivum admitterent. Sed 
propriae suae significationis aliquid servantia haec verba notio- 
nem verbi auxiliaris, cui applicata sunt, continent certo colore 
inductam(ut: opto = hbenter volo). Quo colore admixto non raro 
satis longe ab hoc cognato verbo recedunt, ita, ut jam paene 
cumeo in unam classem redigi posse non videantur(ut: propero = 
volo, et ita quidem, ut ipse quod volo quam celerrime perfcc- 
turus sim). 

2. Praetera infinitivus adjungitur verbis causativis, qui 
significet actionem, ad quam perficiendam persona a verbo causativo 
affecta excitatur. Quamquam igitur persona cum actione infinitivo 
significata primo nihil commune habebat, tamen, cum persona simul 
aclionis subjectum esset, non mirum videbitur, linguam etiam syn- 
tactica struclura utramque conjungere studuisse: quae conjunctio 
ita effecta est, utin unam sententiam connecterentur, vis autem fu- 
turi, quam habere debebat, ei attribueretur aliqua particula verbi 
causativi significationi apta (ut, ne, quin, quominus); ut; »impedio, 
quominus venias», pro: «impedio te venire«. Praeter quam sen- 
tentiam appositam etiam pcrsonae casus servari poterat, ut: »im- 
pero tibi, ut eas.« Sed linguae Latinae etiam alia ratione uti 
licuit, et simpliciore quidem, qua personam et infinitivum con- 
necterent. Primo enim sententia »jubeo te venire« dissolvenda 
erat: »»jubeo,« quem? -te*, quid? '•venire*. Pro qua quidem 
dissoivendi ratione, praesertim cum satis subtilis esset, jam ma- 
ture videtur altera extitisse, eam diro, qua personae casus a verbo 
causativo avulsus simpHciter pro subjecto infinitivi habebatur eique 
applicabatur. (Usitatissima enim accusativi c. inf. constructione 
haec conjungendi ratio Romanis satis probari dcbebat). Quo facto 
Jam dissolvendum erat: »jubeo, quid? »te venire«, ita, ut *ie 



11 

venirc« complementum esset, ct unum quidem et simplex, verbi 
causativi. Puto autem. ob earidem causam dativum. qui hoc loco 
videtur esse proprius casus, non raro mutatum esse accusativo, 
id quod Priscianus et ipse docet, cum dicat (II., p. 227, 13). .Illud 
etiam in hoc modo contemplandum, quod verbis praeceptivis. 
quibus dativi adjunguntur, possumus et accusativos copulare in- 
finitis consequentibus, ut: »jubeo libi currere*, et »jubeo te 
currere*; »impero tibi proficisci«, et «impero te proficisci« ; »prae- 
pipio tibi Iegere«, et «praecipio te legere«.« Cum quidem soluta 
oratio accuratiorem sententiae appositae structuram plerumque 
adhibere mallet, poetae potius usi sunt magis concinna magisquc 
stricta infinitivi, quam ne iis quidem verbis adjungere dubitarunt. 
quibus ipsi per licentiam poeticam vim causativam attribuebant 
(ut: do ~ permitto). Facta autcm illa, quam exposui, personae 
et infinitivi conjunctione, verbum causativum jam non significabat 
aliquem incitare, ut actionem perficiendam susciperet, sed solum 
efficere, ut actio a certo subjecto perficienda fieret. Quae vis 
rnm non minus verbis voluntatis jam non plane debilitatis in- 
essot, factum est, ut et ipsa, quamquam solum personae casum 
non accepissent, tamen conjunctam illam structuram non res- 
puerent (ut: volo te adesse, volo ut adsis). — 

II. Praeterea infinitivum admittunt werba inipersoiialia. 
Verbum autem, quod re vcra est impersonale, notionem, quam 
continet, non subjecto adhaerentem, sed per se absolutam prae- 
dirari significat; id quod optime iis locis apparet, quibus tale 
verbum hac ipsa sua notione et aliquo verbo neutro circumscri- 
bitur, ut: libido est = libet, facultas datur = hcet, alia. Infini- 
tivus autem exigitur, qui indicet, ad quam actionem illa imper- 
sonalis notio pertineat (ita ut ^.libet mihi loqui« paene idem sit 
quod: «libido mihi est loquendi«). Si quidem praelerea etiam 
persona ab illo verbo impersonali affecta significatur. cum eadem 
subjectum sit actionis infinitivo notatae, idem fit, quod jam supra 
vidimus: utrumque conjunctum aut accusativi c. inf.. aut sen- 
tentiae appositae formam accipit (ut: licet venias, pudet lc 
ioqui). III]. 

2. Accusativus cum infinitivo. 

Accusativus c. inf. iis locis adhibetur, quibus infinitivi actio 
suum sibi subjectum exigit. Qui accusativus cum modo servetur, 
modo fiat nominativus, satis dilTicilis est ad explicandum. 



1 

I 



i 



^ 



■■■■■ 



12 

Cum in nostra lingua eadcni structura multo rarius re- 
periatur, expectavcris, idque merito, fore, ut eo melius ejus origo 
quae sit perspici possil. Adjungitur autem, si omittisverba cau- 
sativa ((ajfen, ^eigcn) non nisi verbis sensuum perceptionem signi- 
ficantibus (i. e. fel^en et l^i?ren) et eandem quideni quominus putem 
originem esse in iingua Latina nihil vldeo, quo impediar. De- 
siderant autem haec verba J^rimum quidem objectum, quod per- 
cipiatur (ut: video te). Si vero etiam accuratius significatu opus 
erat, qua actione occupatum illud objectum perciperetur, tum 
infinitivus optime accedere poterat illam actionem indicans; quae 
origo antiquorum auctorum usu probatur (ut: Plaut. Amph. 755. 
Audin illum? — Ego vero, ac falsum dicere). Deinde infinitivus 
cum accusativo eadem, quam supra exposui, ratione coalescens 
vim accipere debebat simplicis complementi verbo finito additi. 
Qua quidem re hujus constructionis naturam prorsus mutatam 
esse jam videbimus. Primo enim nihil significabatur nisi objec- 
tum afiqua actione accuratius definitum; at contra accusativo ad 
infinitivuni attracto actio indicatur certo subjecto definita: accu- 
sativus, qui antea principatum quodammodo tenuerat, ita de- 
pressus est, ut jam nihil nisi inferior pars totius complementi 
facta sit. Hac autem via munita structura faciUime vim formulae 
actionem significantis poterat inire; quo effici debebat, ut accu- 
sativus immutatus servaretur. 

Sed miitata vi usus etiam mutari debebat. Verba enim sen- 
suum perceptionem significantia, quoniam concretam rem, quae re 
vera oculis aut auribus percipi possit, pro complemento desi- 
derant, potius utebantur simili participii constructione substantivo 
appositi (ut: video te venientem). Accusativus autem cum infi- 
nitivo ad verba cognatae significationis transiit, verba dico, quae 
animi perceptionem indicant, quae aut fit (verba sentiendi) aut 
facta editur (verba dicendij; quibus verbis accusativus c. inf., 
cum abstractam actionem, qualem illa verba pro complemento 
desiderant, significaret, aptissimus esse debebat. Videtur auteni 
hac cognata significatione eorum incerta quaedam originis accu- 
sativi c. inf, memoria servata esse, qua efficeretur, ut accusativus, 
quamquam jam non erat objectum, tamen, sententia passive dicta, 
nominativo mutaretur (ut: hoc fecisse diceris). Sed inlcrdiim 
etiam haec verba accusativum immutatum servant (ut: Cic, fam. 
15, 1: Nuntiabatur Parthos transiisse Euphratem); id quod in 
perfecto passivo ex regula est (ut: te venisse nunciatum estj; 
quod nescio an ea de causa factum sit, quia illud complcmenti 



i3 

subjectum, quod ad inferiorum locum depressum esse supra vi- 
dimus, si verbum regens ei non solum personaliter, sed attri- 
butive applicatum esset, nimispraevaluisset(ut: •venire tu dictus 
es«, qua structura subjectum »tu« magis sustentatur, quam in 
jiententia: »tu venisse diceris«). 



De circumseriptionibus. 

Adjungitur autem infinitivus non solum ipsis, quae enu- 
meravi, verbis, verum etiam iis locutionibus, quae illa verba 
aliqua ratione circumscribunt, dummode, propria singularum 
vocum natura remissa, satis ad simplicem verbi circum- 
scripti vim accesserint. Circumscribendi autem ratio triplex est: 
aut personalis, aut impersonalis, aut attributiva; quibus terminis 
quid intelligi velim, jam expositurus sum. 

1. Personalis circumscriptio fit substantivo et alio verbo 
personali (ut: operam do z= studeo). Sin autem hae duaevoces, 
propria natura rejecta, sicut dixi, quasi in unam coaluerunt no- 
tionem, quae est verbi circumscripti, tum non minus quam illud 
infinitivo possunt compleri (ut: operam do bene loqui.) 

2. Impersonalis verbi circumscriptio substantivo compo- 
sita est, quod verbi circumscripti notionem absolutam continet, 
et verbo neutro, quod illam notionem per se esse et absolute 
praedicari indicet (ut: mos est = soleo, impersonaliter dictum). 
Quae circumscriptio, si ad vim verbi impersonafis satis applicata 
est, infinitivo et ipsa potest compleri, neque solum apposito, 
verum etiam omisso praedicato (ut: Plaut. Capt. 985: Quia jam 
mos est oblivisci hominibus). 

3. Attributiva ratione verbum circumscriptum est, si 
subjecto suo non solum adhaeret, sed et accuratius applicatum 
et cum eo etiam grammatica forma conjunctum sese praebet. 
Quod quamquam simplicissime efficeretur verbo in participium et 
verbum auxiliare dissoluto (ut: «cupiens sum« pro »cupio«), ta- 
men hoc modo nihil significaretur, nisi quod ipsum verbum in- 
dicat. Sin autem adjectivum cognatae significationis pro parti- 
cipio ponitur aut ipsi participio vis adjectivi attributa est (ut: 
potens), notio verbi ita circumscripti jam alio quodam colore in- 
ducta, i. e. subjecto arctius applicata eique sicut perpetua facul- 
tas inhaerens significatur (ut: »Iaetus sum« non = laetor. 



i 



14 



15 



sed == »perpetua laetitia teneor«). Nihilo inimis, et maxinit.' 
quidem poetae, etiam talibus cireumscriptionibus idem eomple- 
nientum adicere non dubitarunt, quod verbum circumsoriptuni 
sibi assumpsisset; quo fit, utnonraro habeat infinitivum (ut: cu- 
pidus sum hoc facere). Neque mirum videbitur, eandem struc- 
turam ibi servari, ubi verbo auxiliari rejecto solum adjectivuin 
legitur (ut: Hor. catus jaculuri), Quo quidem usu magis magis- 
que pervulgato fieri non potuit, quin infinitivus, cum, memoiia 
originis structurae deleta, non videretur nisi vim adjectivi coer- 
cere, etiam talibus adjectivis, quorum vis ab aliquo partioipio in- 
finitivum desiderante jam satis abhorrebat, adjungeretur, ut ad- 
jectivi vim accuratius definiret (ut: Hor. celer sequi). Quid quod 
interdum cum paene supervacaneus sit, non videtur appositus 
esse, nisi quo elocutio fieret plenior atque grandior (utHor.: ni^ 
veus videri). 



Restat, ut paucis mentionem faciam infinitivi, qui dicitur hi- 
storicus. Quae structura re vera est inopia omnis structurae; 
notiones enim non conjunguntur, sed solum sine nexu grammatico 
attera alteri asseruntur. Quo fit, ut et nomen simplicissima 
forma significetur, nominativum dico, (hac enim de causa hoc 
ioco poni videtur, neque idcirco, quia casus subjecti est), et ver- 
bum infinitivo. Sententia, quae habet infinitivum historicuin. 
quasi materia sententiae est, quam jam formare et constructionc 
conjungere debes, ut sententia fiat. 

B. De infinitiyo snbstantivi ioeo posito. 

Fit interdum, et per abusum quidem, ut infinitivus sub- 
stantivi locum occupet. Jam supra vidimus, inllnitivum integrain 
et nudam verbi notionem esse, nomen autem et ipsum integrani 
notionem continere eandemque accusativi forma aptam reddcre» 
quae verbum compleat, nominativi, quae subjectum sit : accusativi 
naturam esse complentem, nominativi aasolutam. Cum quidem 
infinitivi natura et ipsa complens sit, fit, ut idem cum accusativo 
arctius cognatus sit, quam cum nominativo, id quod jam supra 
exposui. Sed accusativus a nominativo non ita multum distat; 
imo ea intercedit afHnitas. ut nemo sit, quin sentiat, quanto da- 
tif us exempli gratia longius distet a nominativo, quam accusativus. 
Quod ipsum declinatio ostendere videtur, cum in neutro eadem 



forma absoluta et complens sit, i. e. cum accusativus et nomina- 
tivus neutrius eandem formam habeat. Itaque non mirum vide- 
bitur, etiam infinitivum absolutam vim accipere, L e. subjectum 
fieri posse, dummodo praedicatum ei aptum sit, i. e. vim verbi 
neutrius habeat. (Quo fit, ut praedicatum sit aut substantivum 
ut: »aIios adjuvare res honestissima est«, aut adjectivum, ut: 
.difllcile est servare aequitatem,* aut alter infinitivus, ut 
Lucr. HI., 359: tDicere porro oculos nullam rem cernere 
posse.... desipere est (cf. ib. 793; V. 156; 1039), aut genetivus 
possessivus, ut: «miserarum est neque amori dare ludum ne- 
que cett.«, aut locutio tali verbo similis, ut: .haud scio an satis 
sit eum injuriae suae poenitere«, aut simile quoddam). Cum 
quidem propter indefinitam et debilem suam naturam merum 
substantivum nunquam fieri posset, certas et distinctas ceterorum 
casuum relationes (ad quas indicandas flexionis terminationibus 
am magis videtur opus esse) significandas remisit gerundio et 
C4)gnatis subslantivis verbalibus. 

Nihilo minus interdum et maxime quidem apud poetas in- 
flnitivus cum vi mere substantiva reperitur, et subjecti loco, ita 
ut praedicatum habeat propriae suae naturae non aptum (ut: 
Pers. 6, 38: Postquam sapere urbi cum pipere et palmis venit), 
et objecti, ita ut e verbo transitivo pendeat (ut: Pers. 1, 121: 
Hoc ego opertum, hoc videre meum, tam nil, nulla tibi vendo 
liiade). A prosa autem oratione hic usus omnino alienus est, 
atque si interdum in eadem ita legitur. factum est alia singulari 
causa (ut: Cic. fin. H., 27 »Beate vivere alii in alio, Epicurus in 
voluptate ponit« ; quo loco Cicero pro »beate vivere* haud dubie 
scripsisset »beatam vitam«, nisi philosophiam tractans et proprio 
ejus sermone utens iiiam ipsam vivendi notionem distincte signi- 
ficare voluissetj. 



Quibus expositis mihi jam accuratius de quibusdam rebus 
dicere liceat, quae supra, quo dilucidior res esset, non nisi bre- 
viter notavi. 

1) ad p. 8. De accusativo complementi. Non dubium 
est, quin similes sint accusativi plenis verbis additi, ut; »quid 
stas? quid rides?« Haec enim verba quamquam cum jam ipsa 
plenam notionem contineant, alia compleri non possunt, tamen 
hanc ipsam, quae iis inest, licet accuratius definias, id quod ple- 
rumque fit adverbio a(Jjecto (ut : dulciter ridere). Sed licet etiam 



liiiiiiiiliiil 



16 

hanc notioneni. quac in sententia »quid rides?' (= queni risuni. 
quid risus rides?) non nisi obiter neutro notatur, excerpens e 
verbo separate nominis forma indices eique accuratam illam de- 
finitionem adjective apponas, ut: «dulcem risum ridere»; quem 
accusativum appellari »ejusdem originis aut cognatae significatio- 
nis«, quis est qui nesciat. Quid quod interdum, cum illa notio 
non distincte dicta, sed solum indefinitecogitata scriptori neutrius 
formam (sicut in sententia .quid rides?«) haberc videretur, ad- 
jectivum neutrum verbo additum est, ut: «dulce ridere« (Hor,). 
Quod quamquam idem est atque Graecum illud n^^uy yaioiu yaCtv 
et i]dif yOMv, tamen Latinum usum e Latina quam e Graeca liii- 
gua explicare malo. 

II) ad p 10. De verbis auxiliaribus. Sane cavendum 
est, ne opineris, verba auxiliaria vim habere relationis. Helatio 
enim aut sola terminationis forma significatur, aut verbo, quod 
jam nuUam notionem continens nihil nisi vacuam formam notat. 
In Latina autem lingua notionem suam tam plane amittit unum 
verbum »esse« ; quo fit, ut significare possit perfectum passivum, 
cujus propria forma, quae haud dubie antea fuit, plane deleta 
est. At contra cetera verba atque etiam ea, quae sunt maxime 
debilitata, propriam suam notionem nunquam omnino abiciunt. 
Quapropter magno errore vexatur qui putet. «volo dicere. esse 
idem quod »dicam« neque «dictum habeo« differre a »dixi« : Haec 
quorundam verborum debifitatio, quamquam in Latina lingua 
initium cepit, tamen demum multo post in finguis Romanis per- 
fecta est, ut: he will say = dicet, »J have said, j'ai dit = dixi.« 

III) ad p. 11. De verbis impersonalibus. Ab his ver- 
bis impersonahbus segreganda sunt alia verba, quae cum speciem 
ejusdem strusturae praebeant, et ipsa abusive impersonalia vo- 
cantur, ut: restat, juvat, aha. Haec enim verba sunt personalia. 
i. e. notionem verbi subjecto inhaerentem significant, atque si 
impersonaliter legi dicuntur, nihil in iis mutatum est, nisi quod 
pro alio subjecto habent infinitivum; at contra impersonaha, cum 
jam subjectum, quod ipsorum notio est, sicut dixi, contineant, 
infinitivum non admittunt nisi pro complemento. Efficitur autem 
hac diversa vi diversa etiam conjugatio. Impersonalia enim cum 
subjecto adici non possent, praeter tertiam personam singularis 
aliam formam accipere fere non poterant (ut: taedet, miseret. 
alia), cum verba, quae infinitivum subjecti loco habent, per omnes 
formas dechnari possent (ut juvat, delectat, fugit, al.). Nihilominus 
interdum fit, ut idem verbum et impersonale sit et plenam con- 



17 

jugationem habeat (ut: vacat et vaco); quod quidem fieri non 

(urvaeat"" II"^''' r""'" *" impersonai? plane r^lLZ 
(ut. vaeat =. tempus est, vaco = tempushabeo, cf. verba- refert 
et refero interest et intersum). Videntur autem omnrverba m 
personaha significatione ita mutata e personalibus orta esse cum 
et personahs forma interdum reperiatur (ut: Plaut. Cas V 2 3 
Ita nunc pudeo atque ita nunc paveo; Gell. n. A. V, 1*3 'ouis 
quis ,Ile est. qui audit, nisi ille est plane deperditus inter iSn. 
phdosophi orationem et perhorrescat Lcesse ^st et pui^^^^^^^ 
et paemteat et gaudeat et admiretur, varios adeo v7us d pat 
esque sensus gerat. proinde ut eum conscientiamque e/us ad- 
fecent utrarumque animi partium, aut sincerarum aut aegrarum 
phdosoph, pertractatio. Enn. ap. Non. 7. 68 Miserete annfs da!e 
ferrum, qm me anima privem id. ap. Prisc. I, 428, 15 Keil- Co 
gebat hosteis lacrimantes ut misererent. Lucr. lU. 895. Ipse sui 
« cf. Prisc. I, 561, 9.), et aliae formae ad illam refe'rendae 
smt (ut gerund,a poenitendus. pudendus). Ac nescio an memoria 
hujus personalis signiflcationis factum sit, ut Komani accus™ 
neutros ,mpersonaIibus appositos (ut: hoc mihi licet) pro subl 
|fect,s eorundem verborum habentes etiam pluralem iis addere 
non dubitarent (ut Sen. de clem. I. 18: In se'rvum omilia liceng 



Qu,bus expositis singula mihi liceat exempla enumerare, et 
ea qmdem maxime. quibus usus a sohta oratione abhorrens 
videtur probari. Et maxime quidem illustrandum mihi proposui 
usura Horat,i, a quo poeta totum infinitivi usum multo Hberiorem 
lactum esse perspectis exemplis nemo negabit; itaque ex hoc 
auctore omnia exempla mentione digna contuh. Praeterea quo 
mehus perspici possit, quo tempore unusquisque usus aut ortus 
sit aut jam pervulgatus fuerit, etiam omnia exempla ex omnibus 
ant,qmor,bus poetis collegi, qui sunt: Ennii (ed. Vahlen), comi". 
corum, tragicorum rehquiae (ed. 0. Ribbeck), Terentii (ed.Fleck- 
eisen), Plauti fabulae (Menaechmi, Mostellaria, Mercator, Persa e 
rec. Ri^chl; Amphitruo, Captivi, Miles, Rudens, Trinummus. Asi- 
nana, Bacch,des, Curculio. Pseudulus, Stichus e rec. Fleckeisen 

T^^l. \ ^^^'' ''"'^'"^' ^"''^"'^ '^^"^- M«"W' reliquiae (ed.' 
t. Oehler), Lucretius, Catullus. Deinde ut ahquatenus certe 

cognosceretur, qualis infinitivi usus apud Horatii aequales repe- 

riatur et qualis post eundem factus sit, addidi exempla e Tibullo 

eVergiUi bucolicis et Aen. 1-~U1, ex Ovidii amoribus (ed.Merkel' 



fi 



18 

e Persk). e Statii Achilleido et silvarum I et II coiJecta. Deni 
que pauca exempla e Catonis et Varronis rerum rusL libris in- 
serui, quibus quatenus prisca illa prosa oratio a Ciceronis elo- 
cutione in usu infinitivi abhorreret, ostenderem. — 



E X e m p 1 a. 

A. De proprio infinitivi usu. 
h Verba anxiliaria. 

1. ITerba Yoluntatis. a) affirmativa. 

a) cum natione secum reputandi: 
cogito Cic. off. I, 7, 9 Qui nocere alteri cogitat, 
meditor Ter. Ad. 896 Meditor esse adfabilis. flor. sat. 11, 3, 263. 

An potius mediter finire labores, id. od. HI, 25, 5. Aeternum 

meditans decus stellis inserere. cf. od. lU, 8, 23; IV, 12, 22; 

Verg. Aen. I, 673; Ptrs. .5, 161. 
digno Trag. rel. pag. 81 Cum neque me aspicere aequales di- 

gnarent meae. ib. p. 86 Quis deos infernos quibus caelestis 

dignet decorare hostiis. 
dignor Hor. od. IV, 3, 14. Romae dignatur suboles inter 

amabiles vatum ponere me choros cf. ep. I, 19, 40; 11,6,86; 

Lucr. II, 10, 39; Verg. buc. 6, 1. 
destino. Stat. Ach. 1,199. Qua nato secreta velit, quibusab- 

dere terris destinet. 
probo Hoc. c. 1,15 Sive tuLucina probas vocari seu Genitalis, 
annuo Enn. an. 136 Adnuit sese merum decernere fervo. Ca- 

tull. 64,229. Quae nostrum genus ac sedes defendere Erech- 

thei annuit. 
faveo Enn. an. 376. Matronae moeros complent spectare fa- 

ventes (cf. Servius inGeorg. 1, 18: Favere enim veteres etiam 

velle dixerunt). 
amo Hor od. III, 9, 21. Tecum vivere amem. od. III, 16, 10, 

Aurum perrumpere amat saxa. sat. II, 3, 20. Olim nam quae- 

rere amabam. od. I, 2, 50. Hic ames dici pater atque prin- 

ceps. od. II, 3, 10. Umbram hospitalem consociare amant 

ramis, epod. 8, 15. Quid quod libelli stoici inter sericos jacere 

pulvillos amant. sat. I; 10, 60, Amet scripsisse ducentos ante 



19 

cibum versus, sat. II, .3. 214. Si quis lectica nitidam gestnrr 
amet agnam, ep. I, 14, 8. Tamen istuc mens animusque ferl 
et amat spatiis obstantia rumpere claustra. 
^) cum natione cupiditatis (cupio); 
opto Enn. an. 551. Omnes mortales sese laudarier optnnt. 
Plaut. Asin. 608. Quor tu opsecro immerito meo me morli 
dedere optas? id. Bacch. 725. Nimis [hic] bellus atque ute^*;o 
maxume optabam locust, id. Aui. pr. 11. Inopemque optavit 
potius eum relinquere, Ter. And. 797. Quae se inhone^to 
optavit parere hic ditias, id. Heaut. 758. Te mi ipsum jam- 
dudum optabam dari. id. Hec. 651. Hunc videre saepe opta- 
bamus diem. GatuII. 40, 6. Quam lubet esse notus optas cf 
id. 64, 5; 64, 82; 76. 25. Hor. epod. 17,68. Optat supremo 
collocare Sisyphus in monte saxum. id. ep. I, 14, 48. Optat 
ephippia bos piger, optat arare caballus, ib. II, 1, 265. Ac 
neque ficto in pejus vultu propohi cereus usquam nec pravc 
factis decorari versibus opto. Cf. Tib. 1, 6, 74; Ov. am. III, 2, 29; 
III, 7, 47. Verg. Aen. II, 635; Stat. silv. II, 6, 24; id. Ach. II, Wo! 
praeopto. Plaut. Capt. 687. Meumque potius me caput peri- 
culo [hic] praeoptavisse quam is periret ponere. Ter. Hec. 532. 
Adeon pervicaci esse animo, ut puerum praeoptares perire! 
praefero Hor. ep. II, 2, 183. Cur alter fratrum cessare et 

ludere et ungi praeferat? 
exopto. Plaut.Mil. 1135. Quos videre me exoptabam maxume. 
Ter. And. 20. Quorsum aemulari exoptat neglegentiain? 
Pers. 2, 44. Kem struere exoptas caeso bove. 
proco Trag. rel. p. 2. Quin quod parere mihi vos majestas 

mea procat toleralis temploque hanc deducitis. 
aveo Varro. sat. Men. 16 fr. 1. Quibus instabilis animus ardens 
mutabihter avet habere et non habere, fastidiliter inconstanti 
pectore, Lucr. II, 216. Illud in his quoque te rebus cogno- 
scere avemus, id. HI,6 Quod te imitari aveo. cf. id. ni,259 
776; IV, 820, 1195; V, 850; 1017. Catull 46, 7. Mens avet 
vagari; Hor. od. IV, 11,7. Ara avet immolato spargier agno. 
id sat IL 4, 1. Non est mihi tempus aventi ponere signa. 
gestio. Plaut. Men. 486 Adibo adhominem, nam turbare gestio. 
id. Mil. 8. Quae (sc. machaera) misere gestit stragcm facere 
ex hostibus. Cfr. Pseud. 116, 1073. Trin. 325, Asin. 788. 
Mil. 1398. Ser. Phorm. 260. Ipsum gestio dari mi in con- 
spectum. Lucr. IV, 1047. Gestitque coire. id. VI, 1045. Usquei 
adeo fugere ab saxo gestire videtur. Hoc. od. III. 4; 54 



* ^ 



I^ 



20 

Visere gesliens. id. ep. I, 20, 5. Fuge quo descendere gestis. 

cf. od. 111,16,23; IV, 12, 14; ep. 1.1,77; 11,3,69, Tib.II, 1.7. 

Pers. I, 127; Slat. silv. I, 2, 15. 
praegestio. Catull. 64, 145. Animus praegestit apisei. Hor. 

od. II, 5. 7. Nunc in udo ludere cum vitulis saiicto prae- 

gestientis. 
ardeo Verg. Aen. I. 514. Avidi conjungere dextras ardebant. 

ib. 580. Jam dudum erumpere nubem ardebant. ib. II, 315. 

Sed glomerare manum bello et concurrere in arcem cum 

sociis ardent animi. Stat. Ach. II, 111. Quis enim non visere 

gentes ardeat? 
trepido. Hor. od. II, 4. 23. Cujus octavum trepidavit aelas 

ciaudere lustrum. 
furo Hor. od. I, 15, 27. Ecce furit ta reperire atrox Tydides. 
7) cum notione edictae voluntatis. 
poliicitus sum. Plaut. Men.311. Nummum illum, quem mibi 

dudum poliicitu's dare. Ter. Heaut. 724. Quas mihi dare 

poUicitust. 
promisi. Piaut. Cas. II, 4, 9. Casinam ego uxorem promisi 

vilico nostro dare. id. Cist. II, 2, 7. Quia ei promisi dolium 

vini dare. 
oro. Stat. Ach. 1,184. Tunc libare dapes Bacchaeaque munera 

Chiron ort. 
posco. Hor, ep. II, 3, 339. Nec quodcumque volet poscat sibi 

fabula credi. Pers. 3, 16. At cur non pappare minutum poscis. 
postulo. Enn. sat. 32. Nam qui lepide postulat alternum 

frustrarier. Plaut. Amph. 361. Tun domo prohibere peregre 

me advenientem postuias? ib. 789. Nam haec quidem nos 

delirantis dictis facere postulat. cf. ib. 891. Capt. 339; 717; 

Mil. 302; Rud. 17, 393, 543. 709, 941, 990, 1385; Trin. 237. 

441, 972. 1020; Pseud. 101, 438, 851, 853; Stich. 488. Men. 

443. 766. 794, 1080. Most. 259, 613, 1023; Aulul. II, 6, 12; 

Cas. I, 1, 39; 54; II, 2. 22; V. 4, 1; Poen.I, 2,187; III. 1.41r 

IH. 5, 31; Truc. I, 2, 36; IV, 2, 17; 4, 10; V, 1, 36. Ter. 

And. 644. Etiam nunc me ducere istis dictis postulas ? cf. 330, 

657; Eun. 61, 480; Heaut. 671, 1011; Hec. 564; Ad 200, 238,879. 

Lucr. V, 542. Undique enim similem esse sui res postulat 

ipsa. Catull. 66, 42. Sed qui se ferro postulat esse parem 
flagito. Hor. sat. II, 4, 61. Flagitat immorsus refici. 
m i n r. Plaut. Men. 843 Minatur mihi oculos exurere. Lucr. 1, 723. 

Minatur murmura flammarum rursum in se colligere iras. 



2! 

id. V, 400. Vix ut jam credere possint, non supra sese rurre 
omnia tecta minari. 
minitor. Plaut. Men. 938. Tu istic, qi.i mihi eiiam me jun- 
ctis quadrigis minitatu's prosterncre. Ter. Hec. 427. Quod 
nunc minitare facere, ut faceres, Sosia. 

<^) cum notione contendendi (i. e. ut actio, quae desideratur, 
fiat). 

ago. Com. rel. p. 10. Et asseri laudes ago. 
agito. Plaut. Rud 936. Magnas res hic agito in mentem in- 
struere. 

curo. Cato r. r. c. 141. Mando tibi, Mani, uti illace suove- 
taurilia, fundum agrum terramque meam quota ex parte sive 
circumagi, sive circumferenda censeas, uti cures lustrare. 
Lucr. IV, 243. EfTioit, ut videamus, et internoscere curat. 
Hor. od. III, 5, 29. Nec vera virtus curat reponi. ib. II, 13, 39. 
Nec curat Orion leones aut timidos agitare lyncas. id. ep.1, 16, 17 
Tu recte vivis, si curas esse, quod audis. cf. 17, 5; 57; 18.59. 
II, 2, 182; II, 3, 98; 297; 460. Ov. am. H, 19, 8. Quo mihi 
fortunam. quae nunquam fallere curet. Verg. Aen. III, 451. 
Nec revocare situs aut jungere carmina curat. Pers. 3. 78. 
Non ego curo esse quod Arcesilas. Stat.Ach 11.161. Achil- 
les nec servare vices nec jungere brachia curat. 

quaero. Varro sat. Men. 92, 3. Illud vero quondam egi, ut 
ego non metuam fulmen, non aruspicem tristem: simulans 
dici non quaero. Lucr. 1, 103. Vatum terriloquis victus dictis 
desciscere quaeres. id. III, 514. Aut aliam quamvis naturam 
flectere quaerit. cf. III, 1055; cf. 465; 1089; 1110. Hor od.I.37.2L 
Generosius perire quaerens, id. od. III. 27, 5. Speciosa quaero 
poscere tigres. id. od. IV. 1, 12. Si torrere jecur quaeris 
idoneum. id. od. III, 24. 27. Si quaeret pater urbium sub- 
scribi statuis cf. od. I, 16, 25; HI, 4, 39; epod. 2,70; 16, 16; 
sat. I, 9. 8; II, 7, 114. Ov. am. I, 8,51. Vestis bona quaerit 
haberi. 

nitor. Trag. rel. p. 33. Gradum proferre pedum nitere. Lucr. 

III, 63. Noctes atque dies niti praestante labore ad summas 

emergere opes. Tib. IV, 1, 21. Et vagus e terris qua surgerc 

nititur aer. 
tendo. Lucr. V, 725. Ut Babylonicum Chaldeum doctrina re- 

futans astrologum artem contra convincere tendit. Hor. cp. 

I, 19. 16. Dum studet urbanus tenditque severus haberi. 

ib. II, 2, 57. Tendunt extorquere poemata. cf. od. 1,29,14; 



22 

lll. 4. ol ; ep. 1. 10, 20. Verg. Aen. 11. 220. llle siinul niani- 
bus tendit divellere nodos. Pers. 5, 139 Si vivere cum Jove 
tendis Stat. silv. II, 6, 70. Vitae modo limine adulto nectere 
tendebat juvenum puicherrimus ille cum tribus Eleis unam 
trieterida lustris. 

attendo. Trag. rel. p. 145. Ne attenderis petere a me id quod 
nefas sit concedi tibi. Com. rel. p. 198. Quid futurum est, si 
pol hanc ego discere artem attenderim. 

intendo. Plaut. Mil. 380 Pergin, sceleste. intendere hanc ar- 
guere? Ter. Enn. 525. Eam sese intendit esse. Lucr. V, 385. 
Quod facere intendunt. Pers. 2. 48. At tamen hic extis et 
opimo vincere ferto intendit. id. 5, 13. Nec stloppo tumidas 
intendis rumpere buccas. 

paro. Enn. an. 447. Jam cata signa fere sonitum dare vocc 
parabant. Caes bell. civ. I. 83. Munitiones institutas parat 
perficere. cf sall. Jug. 13, Ter. Phorm. 3, alia. 

apparo. Plaut. Asin. 434 Vah, delenire adparas. 

comparo. Com. rel. p. 121. Faciendum est nobis ita, ut cuni 
ea primum blanditer nos comparemus conloqui. 

adorno. Plaut. Epid. V. 2,25. Tragulam in te injicere adornat. 

peto. Plaut. Pseud. 683. Multi hau scimus frustra ut simus, 
quom quid eupienter dari petimus nobis. Lucr. III, 86. Vitare 
Acherusia templa petentes. Hor. ep. I, 11.28. Navibus atque 
quadrigis petimus bene vivere. 

appeto. Com. rel. p. 90. Tamen oculi longa intercapedinc 
adpetunt cupide intui. 

expeto. Trag. rel. p. 58. Quem quisque odit. perisse ex- 
petit. ib. 85. Di me etsi perdunt, tamen esse adjutam expetunl. 
Plaut. Mil. 1258. Nescio ubi hic prope adest, quem expeto 
videre. id. Most. 128. Nituntur, ut alii sibi esse illorum similis 
expetant. cf. ib. 613; Rud. 240; Trin. 652, 674; Asin 27; Curc. 107; 
Pseud. 1087; Autul. IV, 4, 25; Cas. II, 2, 14; III, 5, 35; 
Cist II, 3, 12; Poen. V. 3, 12; Ter. Heaut. 890. Mane dum. 
hoc prius scire expeto. Hor. epod. U, 3. Amore qui mc 
praeter omnes expetit mollibus in pueris urere. 

enitor. Ter. And. 596. Gnatum mihi corrigere porro enitere. 
Hor. od. III, 25, 46. Lacerare ferro et frangere enitar. 

insto. Trag rel. p. 90. Spartam reportare instat, id si perpetrat. 
Lucr. III, 1062. Auxilium tectis quasi ferre ardentibus instans. 
id. IV, 995. Blanda propago discutere et corpus de terra cor- 
ripeie instant. id. V, 298. Taedae tremere i^nibus instant. 



23 

insisto (insto). Trag. rel. p. 129. Qui me dictis merlare institit. 
ib. p. 162. Est Tcs aliqun. quae praesente his prius maturare 
institit. Plaut. Capt. 584. Vide nequid tu huic temere insistas 
credere. Catull. 66, 50. Et qui principio sub terra quaerere 
venas institit et ferri frangere duritiem. 

urgeo. Hor. od. II, 18, 20. Marisque Bajis obstrepentis urges 
sununovere litlora. 

certo. Enn. an. 425. Indu mari magno fluctus extollere certant. 
Lucr. V, 393. Magnis inter se de rebus cernere certant. id. 
VI, 509. Confertae nubes imbris dimiltere certant dupliciter. 
Hor. od. I, 1, 8. Certat tergeminis tollere honoribus. Tib. II. 
3. 57. Illi selectos certent praebere colores. Verg. Aen. II, 63. 
Undique visendi studio Trojana juventus circumfusa ruit cer- 
tantque illudere capto. id. buc. 5, 9. Quid si idem certet 
Phoebum superare canendo? Stat. silv. I, 3, 3. Potuit sociae 
commercia noscere ripae certantesque sibi dominum defendere 
villas. id. Ach. 1. 416. Cyrrha sagittiferas certat stipare 
pharetras 

ambeo. Stat. silv. I. 2, 252. Hunc ipse choro plaudente Phi- 
letas Calhmachusque senex Umbroque Propertius antro am- 
bissent laudare diem. 

sequor. Lucr. V, 529. Id doceo plurisque sequor disponere 
causas. 

insequor. Verg. Aen. III, 31. Rursus in alterius convellere 
vimen insequor. 

laboro. CatuII. 67, 17. Nemo quaerit nec scire laborat. Hor. 
od. II, 3. 11. Obliquo laborat lympha fugax trepidare rivo. 
id. sat. I, l, 112. Hunc atque hunc superare laborat. ib. 
II, 3, 268. Haec si quis laboret reddere certa sibi. ib. 11,8,18. 
Sed quis coenantibus una, Fundani, pulchre fuerit tibinosse 
laboro. cf. id. ep. H, 3, 25; 168; 192; 435. Pers 2, 17. Mi- 
nimum est, quod scire laboro. Stat. silv. 1, 5, 10 Junge, puer, 
cyathos et enumerare labora. cf. Nep. Pelop. c. 3. Ut ne 
quaerere quidem de tanta re laborarent. Phn. ep. I, 10. 
Amarique ab eo laboravi. 

molior Lucr. II, 1024. Nam tibi vehementer nova res moh- 
tur ad auris accedere et nova se species ostendere rerum. 

pugno Ov. am. I, 5, 14. Pugnabat tunica sed tamen illa tegi. 

persequor Plaut. Autul. IV, 1, 1. Hoc est servi facinus frugi. 
facere quod ego persequor. Hor. od. I, 22, 9. Atqui non 
ego te frangere persequor. ' 



\. 



i iir _ guMMMMii jjnf.r j,ipjt' jBg ^ tMC\ 



24 



25 






perpetro Plaut. Truc. 11, 5, 12. Male quod mulier facere in- 
cepit, nisi id efficere perpetrat cett. 
i) cuin notione celeritatis vel maturandi. Nil nioror. Plaut 
Capt. 16. Alieno uti nil moror cf. id. Mil. 247, Trin. 337; 
Most, 845; Epid. 111, 2, 14; Poen. V, 4, 103. 

maturo Plaut. Mil. 1093. Jube maturare illam exire huc. Ter. 
Heaut. 496. Id ut maturent lacere cf. Cic. Att 1. Te ex- 
pecto et oro, ut matures venire. Caes. b. G. I, 7; Nep. 
Dat. 4; alia. 

propero Plaut. Rud. 444. Propera amabo 'ecferre. ib. 1223» 
Set propera ire in urbem. cf. ib. 1370; Trin. 983, 1043; 
Bacch. 1049; Curc. 535. 688; Pseud. 856,951, 993; Stich.670* 
Men. 204, 599, 754; Merc. 243, 951; Persa 666; Aul. 11,2,4; 
II, 8, 23; IV, 1, 14; Cas. III, 2. 1; IV, 2, 6; Cist. I, 3, 3; 
V|, 1, 6; Epid. 2, 36; III, 4, 78; fruc. I, 2, 66; II, 2, 31. 
Ter. And. 759. Propera adeo puerum tollere hinc ab janua. 
cf. Phorm. 436, 845. Varro sat. Men. 22, 4 Properate vivere 
puerae, quas sinit aetatula ludere. Lucr. V, 296 Taedae con- 
simili properant ratione suppeditare novom lumen. Hor. 
od. I, 8, 2. Cur Sybarin properas amando perdere? id. 
epod. 12, 9. Cum pene soluto indomitam rabiem properat 
sedare. Sib. IV, 1, 160. Seu celer hibernas properat de- 
currere luces. Verg. Aen. I, 745. Quid tantum oceano pro- 
perent se tingere soles hiberni. 

depropero Plaut. Poen. I, 2, 108 Prius quam Venus exper- 
giscatur, prius deproperant sedulo sacruGcare. 

festino Hor. ep. I, 2, 11. Nestor componere lites festinat. 
ib. v. 38. Nam cur quae laedunt oculum festinant demere? 

praefestino Com. rel. p. 182 Praefestinamus quae sit causa 
sciscere. Plaut. Rud. 118 Jstic infortunium, qui praefestinet, 
ubi erus adsit, proloqui. 
() cum notione conatus (conor, aggredior) 

adorior Lucr. III, 513. Commutare animum quicumque ado- 
ritur et infit. 

tento Lucr. V, 656. Aut quia sol idem anticipat coelum ra- 
diis accendere temptans. id. V, 1065. Et catulos blande cum 
lingua lambere temptant. Tib. I, 5,37. Saepe ego tentavi 
curas depellere vino. id. I, 8, 21. Cantus et e curru lunam 
deducere tentat. id. III, 5, 7. Non ego tentavi nuUi teme- 
randa virorum audax laudandae sacra docere deae. Ov. am. III, 
14, 4. Sed tamen ut temptes dissimulare rogat 



sumo Hor. od. I. 12, 2. Quem virum sumis cclcbrarc? id. 
cp. I, 3, 7. Quis sibi res gestas Augusti scribere sumit? 

occupo Com. rel. p. 132. Ergo occupa foras exire Trag. rel. 
p. 28. Hector vi summa armatos educit foras castrisque 
castra inferre occupat. ib. p. 157. Quem ad modum impe- 
tum facere occupemus in regem? ib. p. 187. Auferre ab 
regina occupo puerum. Plaut. Most. 566. Set occupabo adire. 
id. Poen. I, 2,107. Qiiae habent nocturna ora noctu sacru- 
ficatum ire occupant. Varro. sat. Men. 31,9. Priusquahi 
responderem, foris nescio quis occupat res indicare. Hor. 
od. II, 12, 28. Interdum rapere occupat. 
ri) cum notione perseverandi. 

itero Lucr. IV, 5, 76. Ita colles collibus ipsi verba repulsan- 
tes iterabant docta referri. 

obduro. Ov. am. 111, 11, 7. Perferre obdura! dolor hic tibi 
proderit olim. 

persto. Stat. silv. II, 3, 73. Iliacos aequare senes et vincere 
persta. 

b) Verba voluntatis negativa (nolo). 
n) cum notione „non propensum esse" (dubito). 

abnueo (nuo) Eun. an. 283 Certare abnueo: metuo Icgionibus 
labem. Plaut. Merc. 59. Interdum mussans conloqui abnuere. 

dedignor. Ov. am. I, 10, 63. Nec dare, sed pretium posci 
dcdigno r et odi 

i n d i g n r. Lucr. III, 1043. Tu vero dubitabis et indignabere obire ? 

crubesco. Verg. buc. 6, 2. Neque erubuit silvas habitare 
Thalia. Slat. silv. I, 4, 5. Erubuit tanto spoliare ministro 
imperium Fortuna tuum. 

sperno. Stat. silv. I, 4, 36. Sperne coli tenuiore lyra. 

contemno Hor. ep. 1, 1, 29. Non tamen id circo contemnas 
lippus inungi. 
^l cum notione taedii. 

odi Plaut. Capt. 65. Ego faciam, ut pugnam spectet non bo- 
nam, adeo, ut spectare postea omnis oderit. Hor. od. II, 16, 25, 
Laetus in praesens animus quod ultra est oderit curare. id, 
ep. 1, 6, 52. Oderunt peccare boni virtutis amore. cf. Ov. 
am. 1, 10, 63. 

metuo Plaut. Trin. 754. Quem fodere metuo. id. Pseud. 304. 
Metuont credere omnes. Eadem est mihi lex: metuo credere. 
cf. id. Persa 441; AuluL 11, 2, 69; Truc. 11, 4, 2. CatuII. 64, 
146. Nil metuunt jurare. Hor. od. 11, 2, 7. lllum aget penna 



26 



2' 



meluente solvi fania supersles. id. od. III, 9, 11. Pro qua 
nou metuam mori. ib. III. 11, 10 Ludit e.vultim metuitMue 
tangi cf. ib. III, 14, 15; III, 19. 10; IV, 5, 20; sat. II, 3. 109; 
II, 5. 65; ep. I, 6, 00; 1, 18, 1. Stat. Ach. II, 00. Metuam 
quid enim libi cuncla fateri? ib. 240. Obvius ire tot me- 
tuit fatis. 
vereor Trag. rel. p. 70 Mignate, ut verear eloqui, porcet pu- 
dor. Plaut. Mil. 1168. Ne ille mox vereatur (huc) introire in 
alienam domum. cf. Trin. 1149; Epid. I. 1,39. Ter. And. 322, 
488 alia. 
timeo. PI. Merc. 57. Omnes timerent credere. Hor. od. I, 8, 8. 
Timet tangere. ib 111,24, 55Venarique timet. id. sat.. 1,4. U 
Vulgo recitare timentis ob hanc rem. cf. ep. I, 5, 7; 7,4; 
19, 27; 11, 3. 170, 197; 455. Tib. 1, 4, 21. Nec jurare tinie 
Ov. am. 1, 8, 85. Nec si quem falles tu perpurgare timeto. 
cf. ib. 1. 14, 5; II, 2, 18. 
pertimesco Hor. sat. 11, 3, 11. Quorsum pertimuit comites 

educere tantos? 
formido Trag. rel. p. 199. Formidabant objurgare. Plaut. 
Pseud. 315. Face hoc quod te rogamus, Ballio. mea fide, si 
isti formidas credere. Hor. ep. 1. 19, 45. Ad haec ego na- 
ribus uti formido. 
horreo. Catull. 14, 24. Si qui forte mearum ineptiarum 
lectores eritis manusque vestras non horrebilis amovere nobis. 
y) cum notione voluntatis negativae edictae. 
nego Plaut. Rud. 1291. Ego qui in mari prehendi rete atque 
accepi vidulum ei dare negatis? Ter. And. 379. Sed si tu 
negaris ducere. Hor. ep. 1, 2, 11. Cogi posse negat. Tib. I, 
4, 41. Neu comes ire neges. ib. 50. Nec, dum placeas, hu- 
meri retia ferre negent. Stat. silv. 1, 5, 62. Neronea nec 
qui modo lotus in unda hic iterum sudare neget. ib. II, 2, 46- 
llle cadentem detinet exactamque negat dimittere lucem. 
denego. Ter. Heaut 487. Dare denegaris. Hor. od. 111,16,38. 

Nec si plura velim, tu dare deneges. 
abnego Verg. Aen. II, 637 Genitor abnegat excisa vitam pro- 

ducere Troja. 
recuso Hor. sat. II, 516. Ne tamen illi tu comes exterior ire 
recuses. ib. II, 7. 108 Illusiquc pedes vitiosum ferre re- 
cusant corpus. id. ep. 11, 1, 208. Quae ferre ipse recusem 
me laudare putes? ib. II, 1, 259. Quam vires ferre rcou- 
sant. ib. II, 3,39. Et versate diu, quid valeant humeri 



quid ferre recuscnt. Tib. III, 473 Si ferrc recusas immitcm 
dominam. Ov. am. II, 14, 13 Si numen aquarum justa re- 
cusasset pondera ferre Thetis. Verg. Aen. II, 126 Bis quinos 
silet iile dies tectusque recusat prodere voce sua quemquam 
aut opponere morti. cf. ib. 607; 704. Pers. 3, 18. Iratus 
mammae lallare recusas. id. 1. 41 An erit qui velle recuset os 
populi meruisse? cf. id. 5, 79; 6, 15. Stat. silv. I. 5, 48. 
Unda argentoque cadit labrisque nitentibus instat delicias 
mirata suas et abire recusat. cf. id. Ach. I, 539. 
cum notione neglegendi: 

tempero. Trag. rel. p. 201. Ibi ex oraclo voce divina edidit 
Apollo puerum primus Priamo qui foret post illa natus tem- 
peraret tollere. Plaut. Poen. pr. 22. Decet animo aequo nunc 
stent, vel dormire temperent. ib. pr. 33. Canora hic voce sua 
tinnire hic temperent. ib. V. 2, 76. Maledicere huic tu tem- 
perabis, si sapis. 

cuncto. Trag. rel. p. 122 Ita territa membra animo aegroto 
cunctant subferre laborem. 

moro^. Gatull. 52, 1. Quid est, Catulle? quid moraris emori? 
Hor. epod. 16, 24. Secunda ratem occupare quid moramur 
ahte? Od. am. 1. 11. 25. Non ego victrices lauro redimire 
tabellas nec Veneris media ponere in aede morer. Verg. 
buc. 8, 105. Adspice, corripuit tremuHs altaria flammis sponte 
sua, dum ferre moror, cinis ipse. 

parco. Cato r. r. c. 1. Neve opera tua parcas visere. Plaut. 
Persa 312. Pressare parce. Ter. Hec. 283. Hancine ego vitam 
parsi perdere? Lucr. II, 659. Dum vera re tamen ipse reli- 
gione animum turpi contingere parcat. Catull. 64, 146. Nil 
promittere parcunt. Hor. od. 1, 28, 3. Vagae ne parce ma- 
lignus arenae ossibus particulam dare. ib. III, 8, 26. Ne parce 
privatus nimium cavere ib. 111. 28, 5. Inclinare meridiem 
sentis ac parcis deripere horreo. id. sat. II, 58. Ac nisi mu- 
tatum parcit defundere vinum. cf. Tib. I, 6, 51; 111, 5, 6; 
Ov. am. I, 2, 50; 10, 47; Verg. Aen. 111, 41; id. buc. 3, 94. ' 

comperco. Com. rel. p, 88. Comperce verbis velitare. Plaut. 
Poen. I, 2. 137. Comperce amabo me adtrectare. 

differo. Hor. od. IV, 4, 21. Quaerere distuli. 

compesco. Plaut. Bacch. 465. Cave malum etj[compesce in 
illum dicere injuste. ' 

neglego. Plaut. Amph, 586, Qui quoniam erus quod im- 
peravit neglexisti persequi. id. Mcrc. 86. Et mea promissa 



w 



28 

hon neglexit persequi, Hor. od. I., 28, 30. Neglegis imme 
ritis nocituram postmodo te natis fraudem committere? 

defetiscor. Ter. Phorm. 589. Neque defetiscor usque adoo 
experirier. 

remitto. Ter. And. 827. Remittas jam me onerare iryuriis. 
Hor. od. n. 9, 4. Remittas quaerere, quid cett. 

intermitto. Plaut. Most. 959. Quid ais tandem? — Triduum 
unum haut esse intermissum hic bibi. 

quiesco. Plaut. Most. 1173. Tu quiesce hanc rem modn 
petere. 
t) cum notione omittendi. 

omitto. Cic. Rrut. c. 76. Itaque omittamus lugere. 

mitto. Plaut. Persa 207. Mitte male loqui. id. Aulul. IV. 4, 24. 
Jam scrutari mitto. Ter. And. 873. Mitte male loqui. ib. 904 
Mitte orare. Lucr. IL, 1029. Quod non paullatim mittant 
mirarier omnes. id. IV., 469. Hanc igitur contra miltam 
contendere causam. id. VL, 1054. Illud in his rebus mirari 
mitte. CatuII. 64, 379. Anxia nec mater discordis maesta 
puellae secubitu caros mittet sperare nepotes. Hor. od 1, 38, 5. 
Mitte sectari rosa quo locorum sera moretur. id. epod, 13, 7. 
Cetera mitte loqui. 

relinquo. Lucr. VL, 654. Ac videas plane, mirari multa 
relinquas. 

praetereo. Plaut. Merc. 403. Verum quod praeterii dicere. 

deficio. Lucr. L, 1040. Sic omnia debent dissolui simul ac 
defecit suppeditare materies. Tib. IV., 1. 91. Non te defi- 
cient nostrae memorare Camenae. 

desisto. Stat. II., 1, 183. Pone metus letique minas desiste 
vereri. Alia. 

aufero. Hor, sat. IL, 7,43. Aufer me vultu terrere. 

occulto. Plaut. Pers. 493. Nam est res quaedam, quam 
occultabam tibi dicere. 

eximo. Cas. IIL, 1,3. £xime castigare. 

abstineo. Plaut. Mil. 185. Hoc ei dicito: [ne hercle U5- 
quam] artem et disciplinam apstineat colere. 

vito. Lucr. IV., 322. Splendida porro oculi fugitant vitantque 
tueri. Hor. sat. L, 3, 16. Et tangere vitet scripta. 

fugio. Com. rel. p. 171. Repastinassene autem te, senex, 
fugis. Lucr. I, 1052. Illud in his rebus longe fuge credere, 
Memmi. Hor. od. I, 9, 13. Quid sit futurum cras, fuga 
quaere. id. od. IL 4, 22. Fuge suspicari. id ep. IL, 2, 150. 



29 

Fugies radice vel herba proflcienle nihil curarier. Tib. L, 4. 9. 

fuge te tenerae puerorum credere turbae. Pers. 6, 65.' 

Ubi sit, fuge quaerere, quod mih'i quondam legarat Tadius. 
fugito. Ter.Her. 775. Non poenitet me famae, solam fecisse 

id quod aliae meretrices facere fugitant. Lucr. VL, 1236. 

Nam quincunque suos fugitabant visere ad aegros. 
refugio. Hor. od. L, I. 34. Lesboum refugit tender» 

barbiton. 

diffugio. Hor. od. I.. 35, 28. Diffugiunt amici ferre jugum 
pariter dolosl. 



U. Verba facnltatis. 

alaffirmativa (disco, possum). 

condisco. Hor. od. IIL, 2, 1. Angustam amice pauperiem 

pati condiscat. 
inibibo. Lucr.III , 994. Sisyphus, qui petere a populo fasce* 

saevasque secures imbibit. id. VL, 72. Ut ex ira poenas 

petere imbibat acris. 

invenio. Tib. 1, 8, 35. At Venus invenit puero succumbere 
furtim. 

calleo. Trag. rel., p. 70. Omnes, qui tam quam nos [severo] 
serviunt sub regno, callent dominum imperia metuere. Hor. 
od. IV., 9, 47. Qui deorum muneribus sapienter uti duram- 
que callet pauperiem pati. 

valeo, Lucr. I, 109. AUqua ratione valerent religionibus 
atque minis obsistere vatum. id. L, 356. Qua corpora quae- 
que valerent transire. id. L, 602. Nec fuit unquam per se 
secretum neque posthac esse valebit. cf. ib. 630; III., 1085 • 
IV., 481; V., 58; VL, 78. Hor. od. 1., 34, 12. Valet ima 
summis dare. ib. HL. 25., 15. Bacharumque valentium 
proceras manibus vertere fraxinos. id. epod. 5, 87. Venena 
non valent convertere humanam vicem. cf. ib. 16, 3; 17, 4; 
sat. L, 1, 14; L, 9, 39; IL, 7, 87; ep. II., 1, 200; IL, 3, 304. 
Tib, IV., 1, 55. Nec valuit lotos coeptos avertere cursus. 
Verg.Aen. IL, 491. Nec claustra neque ipsi custodes sufferre 
valent. id. buc. 9. 38. Si valeam meminisse. Stat. silv. 
I. 1, 41. Pectora, quae mundi valeant evolvere curas. ib. 
li.. 2, 41, Innumeras valeam speeies cultusque locorum 
Pieriis aequare modis. 



^ 



30 

sustinco. Ov. am. I, 7, 49. Sustinui notare g(Mias. ib. 11,0.3«. 

Infelix tota quicunque quiescere nocte susUnet. 
scio. Cato r. r. c. 5. Opiis rusticum omne cnret, uti sciat fa- 

cere. ib. c. 143. Far subtile sciat facere. Varro. r. r. 1 c. 2. 

Neque scirent etiam arare terram. Liv. XXII, 51. Vincerc 

scis, flannibal, victoria uti nescis. cf. Plaut. Capt. 850: Triii. 

830; Asin. 793; Curc. 620; Pseud. 226; Mere. 521 , 680: 

Persa 6, 645, 684, 853; Ter. Heaut. 106; Phorm. 79; Hoi. 

od. HI, 7, 25; Tib. I, 5, 27; Verg. Aen. I, 63. 
novi. Stat. silv. I, 2, 50. Docti norunt audire Penates. 

b) negativum: 
nescio. Com. rel. p. 192. Atque auscultare disce. si nescis. 
ib. p. 193. Jocari nescit. Trag. rel. p.214. Proinde ita parent 
se in vita, ut vinci nesciant. cf. Liv. XXII. 51. \ ictoria uli 
nescis. cf. Plaut. Pers. 762; Bacch. 581; Ter. Ad. 220; Tib. 
1, 6, 33; Hor. od. III, 13, 10; III, 24, 55. 



II. ¥erba causaUva. I. affirmativa (sino. patior. 
jubeo, doceo alia.) 
permitto. Verg, buc. 1, 9. Ille meas errare boves, ut cerniji, 

et ipsum ludere quae vellem calamo permisit agresti. cf. Cie. 

Verr. 7, 9. Ipsis judicibus conjecturam facere pennittam. 
concedo. CatuII. 64, 29. Tene suam Tethys concessit ducere 

neptem? cf. Cic. p. Quint. 15. Quintio ne perire quidem 

tacite conceditur. Curt. VIII, 26. Servis quoque pueros hu- 

jus aetatis verberare concedimus. cf. Ov. am. II. 14, 43; 

Verg. Aen. III, 700; Stat. silv. I, I, 77; 2. 67; id.Ach. L357. 

Cic. am. 14; Caes. b G. VI, 19; VIII, 44. 
nil moro. Plaut. Bacch. 153. Nil moro discipulos mihi esso 

plenos sanguinis. 
dono. Hor. od. I, 31, 17. Frui paratis mihi dones precor, nec 

turpem senectam degerere. id. sat. II, 5, 60. Divinare et- 

enim magnus mihi donat Apollo. 
do. Plaut. Persa 821. Bibere da usque plenis cantharis. Ter. 

And. 484. Quod jussi ei dari bibere et quantum imperavi. 

date. Lucr. III, 1028. Iterque dedit legionibus ire peraltum. 

id. VI, 1224. Nam quod ali dederat vitalis aeris auras volvere 
. in ore licere et caeli templa tueri, hoc aliis erat exitio letum- 

que parabat. Hor. od. II, 6, 39. Parca non mendax dedit ct 



31 

malignum spernere vulgus. id sat. II, 3. 191. Di tibi dent 
capta classem reducere Troja. id. ep. I, 6, 61. Da mihi fallere. 
cf. Plin. ep. I, 10. Quantum mihi cernere datur. cf.Lib 1,8,56: 
IH. 4, 7; Verg. Aen. I, 65, 79, 319, 408, 522, 553; IH, 77r 
Stat. silv. L 2, 39; 181; 3, 30; H, 1, 83; id. Ach. L 74, 92. 

trado. Hor. od. I, 26, 1. Tristitiam et metus tradam protervis 
in mare Crelicum portare ventis. 

instituto. Verg buc. 2, 32. Pan primus calamos cera conjun- 
gere plures instituit. Alia. 

monstro. Hor. sat. H, 8, 52. Inulas ego primus amaras mon- 
stravi incoquere. 

demonstro. Stat Ach. I, 581. Tenuare rudes attrito pollice 
lanas demonstrat. 

facio. Cato r. r. c. 143. Facito accedere oleum (sc. aliquem). 
Enn. an. 480. Cum soles tandem faciunt longiscere longe. 
Com. rel. p. 50. Ferre ita me uxor et forma et factis facit. 
Lucr. IH, 100. Quod faciat nos vivere cum sensu. cf. ib. 301, 
876; V, 660, 701, 1185; VI, 267, 455, 512. Verg. Aen. 11, 535. 
At tibi pro scelere di persolvant grates dignas, qui nati co- 
ram me cernere letum fecisti. Pers. 1, 44. Quisquis es, o, 
modo quem ex adverso dicere feci. 

voco. Lucr. V, 942. At sedare sitim fluvii fontesque vocabant. 

oro. Plaut. Mil. 1405. Oratus sum huc venire. 

rogo. CatuII. 35, 8. Quamvis candida mihes puella euntem re- 
vocet manusque collo ambas iniciens roget morari. Hor. 
sat. II, 4, 88. Rogatus ducere me auditum. 

precor. Tib. H, 5, 3. Nunc te vocales impellere pollice chor- 
das, nunc precor ad laudes flectere verba mea. 

invito. Com. rel. p. 143. Jejentare nulla invitat. 

suadeo. Lucr. H, 171. Et jam cetera, mortalis quae suadet 
adire dia voluptas. Verg. Aen. I, 357. Tum celerare fugam 
patriaque excedere suadet. ib. III, 363. Cuncti suaserunt 
numine divi Italiam petere et terras tentare repostas. id. 
buc. 1, 55. Saepe levi somnum suadebit inire susurrum. 

moneo. Com. rel. p.28. Venter ubi monet esse. Lucr. V, 1397. 
Tum caput atque humeros pexis redimire coronis floribus et 
foiiis lascivia laeta monebat. cf. Cic. fin. I, 20. Cum vita sine 
amicis insidiarum et metus plena sit, ratio ipsa monet ami- 
citias comparare. Plin. H. N. 18, 25 Natura monet festinare. 
cf. Hor. c. s. 5; StaL Ach. II, 34. 



<il 



I 



l^ 



I 



32 

admoneo. Hor. sat. I, 6, 125. Ast ubi mc fessum sol ire la- 
vatum admonuit. cf. Lucr. III, 1037. 

hortor. Verg. Aen. II, 32. Priamusque Thymoetes duci intj;i 
muros hortatur et arce locari. ib. 74. Hortamur fari, quo 
sanguine cretus, quidve ferat. cf. ib. lli, 133, 143, 608; Stal. 
Ach. I, 370. 

cogo. Varro r. r. II, 5. Algor enim eas et famis niacrescere 
cogit. Cic. : Num te emere venditor coegit? al. 

ago. Verg. Aen. III, 4. Diversa exilia et desertas quaerere ter- 
' ras auguriis agimur divum. ib. 682. Praecipites metus acer 
agit quodcumque rudentes excutere et ventis intendere vcla 
secundis. 

irrito. Ov. am. II, 14, 33. Dicite, quis Tereus. quis vos irritd 
Jago soUicita corpora vestra manu. 

sollicito. Lucr. IV, 1187 Commuuia quaerens gaudia soDicitat 
(sc. virum) spatium decurrere amoris. Ov. am. III, 9, 36. Solli- 
citor nullos esse putare deos. 

impello. Hor. od. III, 7, 12. Ut Proetum mulier perfida im 
pulerit nimis casto Bellerophonti maturare necem, refert. 
Ov. am. II, 12,21. Femina Trojanos iterum nova bella movere 
impulit. Verg. Aen. 1, 9. Quid dolens regina virum tot adire 
labores impulerit. ib. II, 55. Si mens non laeva fuisset, ini- 
pulerat ferro Argolicas foedare latebras. ib. 519. Quae mens 
tam dira, miserrime coiyux, impulit his cingi telis? Tac. 
ann. 14, 60. Quendam ex ministris Octaviae impulit servilem 
ei amorem obicere. 

subigo. Plaut. Truc. IV, 3, 9. Vis subegit verum fateri. Lucr. 
III, 1474. Denique tanto opere in dubiis trepidare periclis 
quae mala nos subigit vitai tanta cupido? id. V, 1026. At 
varios linguae sonitus natura subegit mittere. Verg. Aen. Ili, 
256. Vos dira fames nostraeque injuria caedis ambesas subigat 
malis absumere mensas. Sall. Cat. 10. Ambitio multos mor- 
tales falsos fieri subegit. cf. id. Jug. 33. 

2. Negativa verba causativa. 

tardo. Trag. rel. p. 222. IUam ut maeror tardaret sequi. 

reprimo. Enn. an. 292. Ast occasus ubi tempusve audere re- 
pressit. 

arceo, Stat. silv. II, 1, 34. Nec te lugere severus arceo, sed 
confer gemitus. id. Ach. 11, 10. Quippe alta Tonantis jussa 
Thetin certas fatorum vertere leges arcebant. 



33 

adimo. Hor. ep. I, 19, 9. Forum mandabo siccis, adimam can- 

tare severis. 
interpello. Hor. sat. 1, 6, 128. Quantum interpellet inani 

ventre diem durare. 
impedio. Lucr. III, 322. Ut nil impediat dignam dis degere 

vitam *). 
prohibeo. Trag. rel. p. 88. Si ire conor, prohibet baetere. ib. 

p. 163. Frugis prohibct pergrandescere. Cic. fam. 9. Qui Bi- 

bulum domo exire prohibuissent. id. off. III, 11. Qui peregrinos 

urbibus uti prohibent. cf. id. p. Lig. 8. Plaut. Aulul. 111, 2, 21; 

Ter. Heaut. 573; Hec. 266; Lucr. 1, 437; IV, 1261; alia. 

Cum de verbis impersonalibus mihi nihil afferendum sit, quod 
a solita oratione abhorreat, liceat, cnumerem exempla, in quibus 
verba ■■lotiiiu slsnifieaiitia cum infinitivo conjuncta legun- 
tur; sunt autem haec: 

mitto. Plaut. Curc. 206. Nam parasitura missi nudius quartus 

Cariam petere argentum. id. Cass. 111, 5, 48. Ego huc missa 

sum ludere. Stat. Ach. 1, 209. Duros laxantem Aegaeona 

nexus missa sequi centumque dei numerare catenas. 
eo. Enn. sota 1. Ibant malaci viere Veneriam corollam. Plaut. 

Bacch. 354. Senex in Ephesum [hinc] ibit aurum arcessere. 

Stat. Ach. II, 1470. Nec minus egressae thalamis Scyreides 

ibant ostentare choros. 
abeo. Plaut. Bacch. 900. Illa autem in arcem hinc abiitaedem 

vissere Minervae. id. Cist. 11, 1, 26. Abi quaerere, ubi ju- 

rando tuo satis sit subsidii. 
exeo. Stat. Ach. I, 287. Muris exierant dare veris opes divae- 

que severas fronde ligare comas et spargere floribus hastam. 

Plaut. Cas. V, 1, 1. Acceptae bene et commode eximus intus 

visere huc in via nuptialeis. 
progredior. Com. rel. p. 89. Progrediar foras visere, quid hic 

tumulti. 
proficiscor. Plaut. Rud. 846. Etiamne in ara tunc sedebant 

mulieres, quom ad me profectu's ire? 
venio. Plaut. Poen. V, 4, 1. Fuit hodie operae pretium ejus, 

delubrum qui hodie ornatum eo visere venit. Varro. r. r. II, 1. 

Cum Petam fessum visere venissemus. 



*) cf. Cic. dt* Or. I; 35 Mc et Sulpiciiim impedit pudnr a Crasso hoc 
fxquirere. 



J/ 



34 

recurro. Plaut. Trin. 1015. Recipe te et recurre petere [re] 

recenti. 
occurro. Lucr. 111, 893. Nec dulces occurrent oscula nati 

praeripere. 



Circumscriptiones. 

I. Personales. 

1) Verborum auxiliarium. 

a) voluntatem significantium (= volo). 

animum induco Ter. And. 834. Per ego te deos oro, ul ne 
animum inducas credere. id. Hec. 99. Ut possem animum 
inducere uxorem habere. ib. 603. Rem in animum induces 
pati. cf. Liv. 1, 17. Nemo alteri concedere in animum in- 
ducebat. Cic. div. 1, 13. Tu animum poteris inducere con- 
tra haec dicere *)? 

operam facio. Plaut. Pud. 1141. Quisquis es, adulescens, 
operam face compendi quaerere. 

operamdo. Ter. Hec. 553. Nonne dissimulare nos magis hu- 
manum est, quam dare operam id scire, qui nos oderit. 

operam sumo. Plaut. Men. 244. Operam praeterea nunquam 
sumam quaerere. 

amore incendor. Verg. Aen. 111,298. Mtroque incensus pectus 
amore compellare virum et casus cognoscere tantos. 

b) facultatem significanlium (rrpossum). 

habeo licentiam(~ iicet personaliter dictum). Plaut. Trin.1034. 
Scuta jacere fugereque hostis more habent lieentiam 

c) officium significantium (= debeo). 

operam perdo. Plaut. Aulul. II, 5, 10. Si quod uti voles, 
domo abs te afferto. ne operam perdas poscere 

d) speciem praebeo (=r videor). Ov. am. II, 19, 14. spe- 

ciem praebeo esse nocens. 

2) Verborum causativorum (= permitto). 

copiam do. Catull. 64, 366, Nam simul ac fessis dederit fors 
copiam Achivis nobis Dardaniae Neptunia solvere vincla. 



*) Mihi liabeo. Varro r. r. I, 2 Qiiare quoniam emisti fundum, quera 
bene coleiido fructuosum conficere velis, meque ut id mihi habeam curare ro- 
ges, experiar. 



35 

locum do. Plaut. Capt. 211. Ut sine hisce arbitris atque vobis 
locum detis nobis loqui. 

II. Impersonales. 1) v e r b o r u m a u x i 1 i a r i u ni. 
a) verborum voluntatem siguifioantinm (= libet, volo). 
voluntas fit. Lucr. IV, 1038. Fitque voluntas eicere id, quo 

se contendit dira hbido. 
animus est. Verg. Aen. III, 60. Omnibus idem animus sce- 

lerata excedere terra. Stat. silv. 1, 3, 101. Seu tibi Pinda- 

ricis animus contendere plectris. 
consilium est. Plaut. Ep. 1, 2, 67, At eundem senem op- 

pugnare certum est consilium 
cura est. Enn. an. 131. Ingens curast misconcordibus aequi- 

parare. Tib. I. 8, 45. Tollere tum cura est albosa stirpe 

capillos. id. 1, 9, 51. Tu procul hinc absis, cui formam vendere 

cura est. Verg. buc. 8, 89. Nec sit mihi cura mederi Stat. 

silv. II, 2, 70. Quos tibi cura sequi. 
votum est. Ov. am. II, 5, 2. Ut mihi sint toties maxima vota 

mori. 
amor est. Verg. Aen. II. 10. Sed tibi tantus amor casus 

cognoscere nostros etbreviterTrojae supremumaudire laborem. 
cupido. Trag. rel. p. 38. Cupido cepit miseram nunc me 

proloqui coelo atque terrae Medeai miserias. Verg. Aen. II, 349. 

Si vobis audentem extrema cupido certa sequi. Stat. Ach. I, 494. 

Namque huic bellare cupido praecipua. 
lubido est. Plaut. Trin. 626. Est lubido orationem audire 

diiorum adfinium. ib. 865. Magis lubidost opservare, quid 

agat. id. Bacch. 416. Paulisper, Lude, est lubido homini suo 

animo obsequi. id. Pseud. 552. Lubidost ludos tuos spcctare. 

Pseudule. cf. id. Men. 82; Epid. I, 1, 86; II, 2, 56. Ov. am. 

II, 7, 19. Si sit peccasse libido. 
impetus est. Ov. II, 5, 45. Sicut erant — et erant cuiti — 

laniare capillos et fuit in teneras impetus ire genas. 
labor est. Stat Ach. I, 116. Nam nunc labor unus inermi 

nosse salutiferas dubiis animantibus herbas. cf. Plin. paneg. 26. 

labor erat parentibus parvulos adulantia verba edocere. 
furor est. Tib. 1,10,33. Quis furor est atram bellis accersere 

mortem? Ov. am. 111,14,7. Quis furor est, quae nocte latent, 

in luce fateri? 
ira subit. Verg. Aen. II, 575. Exarsere ignes animo, subit ira 
cadentem ulcisci patriam et sceleratas sun.ere poenas. 






'/ 



36 

nefifativa (= non libet, piget, pudet, taedet; nolo). 

reli^MO est. Ter. Heaut. 228. Nam nil esse maii religio est 

direre. 
piidor est. Trag. rel. p. 228. Pudor est eloqui. Tib. III, 2, 7. 

Neo niihi vera loqui pudor est. 
rubor est. Tib. II, 1, 29. Nec festa luce madere est rubor. 

b) facultatem significantium (= licet, possum). 

occasio est. Plaut. Capt. 423. Nunc adest occasio benefacta 
cumulare. id. Persa 725. Nunc est illa occasio inimicum ul- 
cisci. id Poen. III, 3, 46. Agere tuam rem occasio est. ib. 
V. 4, 42. Quis revocat? — Qui bene volt vobis facere. — 
Facere occasio est. 

facullas est. Stat. silv. I., 4, 62. Datur aggredienda facul- 
tas ingentem recreare virum. ib. II. 1, 227. Ades huc 
emissus ab atro limite, cui soli cuncta impetrare facultas. 

potestas datur. Verg. eten. III., 670. Verum ubi nulla da- 
tur dextra afTectare potestas. 

tempus est. Plaut. Mil. 1218. Edepol nunc nos tempus est 
malas pejores fieri. 

locus est. Plaut. Truc. IV., 4, 24. Factum cupio; nam re- 
facere, si velim, non est locus. 

c) consuetudinem significantium (= soleo). 

mos est. Plaut. Capt. 985. Quia jam mos est oblivisci ho- 
minibus. 
2) verborum causativorum (= cogo.) 

causa est. Tib. III., 2, 29. Dolor huic causa perire fuit. 
III. Attrlbiiiavae, 1) quae loco participii cognatae signi- 

ficationis infinitivum desiderantis videntur positae esse. 
a) quae significant voluntatem (= volens sum, volens). 

memor. Stat. silv. II., 4, 17. Plangat Phoebeius ales audi- 
tasque memor penitus dimittere voces. 

contentus. Pers. 5, 138. Baro, regustatum digito terebrare 
salinum contentus perages. 

paratus. Enn. an. 258. Alter nare cupit, alter pugnare 
panitust. Frag. vel. p. 162. Paratus sum ubivis petere 
pestein j)crmiti. Ter. Phorm. 427. Itane es paratus facere 
me advorsum omnia, infelix? Lucr. VI., 564. Protractaeque 
trabes impendenlire paratae. CatuII. 11, 13. Omnia haec 
temptare simul paratis pauca nuntiate meae puellae. id. 17, 1. 
Colonia, quae cupis ponte ludere magno et salire paratum 
habes. id. 45, 3. Nite perdite amo atque amare porro 



37 

omnes sum assidue paratus annos, caesio veniam obvius 
leoni. Verg. Aen. II., 61. Fidens animi atque in utrumque 
paratus, seu versare dolos seu certae occunibere morti. id. 
buc. 7, 4. Arcades ambo respondere parati. Pers. 1, 132. 
Multum gaudere paratus. id. 6, 35. Seu spirent cinnama 
surdum, seu ceraso peccent casiae, nescire paratus. Stat 
silv. II., 2, 127. Dubium quem non in turbine rerum de- 
prendet suprema dies, sed abire paratum. ib. 129. Nos 
caducis deservire bonis semperque optare parati, 

animatus. Plaut. Pseud 151. Nempe ita animati estis vin- 
cere duritia tergi hoc atque me. id. Truc.V., 1, 76. Verum 
amabo siquid animatu's facere, fac jam ut sciam. 

juratus. Plaut. Rud. 1379. Juratust dare mihi talentum 
magnum argenti. cf. ib. 1376. 

impiger. Hor. od. IV., 14, 22. Impiger hostium vexare 
turmas et frementem mittere equum mcdios per ignes. 

cupidus. Tib. IV., 1, 35. Convenientque tuas cupidi com- 
ponere laudes. Stat. silv. I., 2, 85. Vidi ego et immiti cu- 
pidum decurrere campo Hippomenem. ib. II., 2, 10. Huc me 
detulit juvenilis gralia PoIIae flectere jam cupidum gressus. 

audax. Hor. od. I., 3, 25. Audax omnia perpeti. 

pernix. Hor. ep. II., 3, 165. Sublimis cupidusque et amata 
relinquere pernix. 

pertinax. Hor. od. III., 29, 50. Ludum insolentem ludere 
pertinax. 

saevus Hor. ep. I., 15, 30. Quaelibet in quemvis opprcbria 
fingere saevus. 

negativa: (= nolens sum, nolens). 

immemor. Plaut Pseud. 1104. Nihilist autem suum qui 
officium facere est immemor nisi si admonitust. 

defessus. Enn. an. 154. Postquam defessi sunt stare et 
spargere sese hastis. Plaut. Merc. 818. Defessus sum urbem 
totam pervenarier. id. Epid. II., 2, 13. Per omnem urbem 
quem sum defessus quaerere. ib. V., 2, 54. Quamne hodie 
per urbem uterque sumus defessi quaerere? — Ego sum 
defessus reperire, vos defessi quaerere. Lucr. V., 1143. 
Genus humanum defessum vi colere aevum. 

occupatus. Plaut. Merc. 287. Si quit vis, Demipho, non 
sum occupatus amico operam dare. 

neglegens. Plaut. Most. 141. Postilla optigere eam negle- 
gens fui. 



V-> 



1« 



«I 



38 

segnis. Hor. od. III. 21, 22. Segnesque nodum solvere 

Gratiae. 
piger. Hor. sat. 1, 4, 12. Garrulus atque piger scribendi ferre 

laborem. 
timidus. Hor. od. 111, 19, 2. Codrus pro patria non timidus 

mori. praetrepidus Pers. 2, 54. Laetari praetrepidum cor. 
b) quae significant facultatem (= qui potest, valens). 
potens. Enn. an. 336. Insigneita fere tum milia militum octo 

duxit dilectos tolerare potentes. 
par. Verg. buc. 7, 4. Arcades ambo cantare pares. 
praesens. Hor. od. I, 35, 2. Praesens vei imo tollere de gradu 

mortale corpus. 
efficax. Hor. od. IV, 12, 19. Amaraque curnrum cluere efRcar. 
sollers. Hor. od IV, 8, 8. Sollers nunc hominem ponere, 

nunc deum. Ov. am. II, 7, 17. Sollers ornare Cypassis ob- 

jicitur dominae contemerasse torum. Pers. 5, 37. (Amicus) 

tum fallere sollers apposita intortos extendit regula mores. 

peritus. Verg. buc. 10, 32. Soli cantare periti Arcades. Pers. 

2, 34 Urentes oculos inhibere perita. 
doctus. Lucr. V, 938. Sponte sua sibi quisque valere et vi- 

vere doctus. Hor. od. 1, 29, 9. Doctus sagittas tendere Se- 

ricas arcu paterno. ib. III, 24, 56 Ludere doctior ib. IV, 13. 

12. llle virentis et doctae psallere Chiae. cf. id. c. s. 75; sat. 

I, 10, 19; II, 4, 19; Tib. I, 7, 20; I. 9, 37; IV, 1. 207; Ov. 

am. I, 11, 1; ib. II, 6, 62; Pers. 5, 15 

callidus. Hor. od. I, 10. 7. Callidum quidquid placuit jocoso 
condere furto. ib. III, 11, 3. Tuque. testudo, resonare septem 
callida nervis. Pers. 3, 51. Neu quis callidior buxum torque- 
re flagello. id. 1, 118. Flaccus callidus excusso populum su- 
spendere naso. 

catus. Hor. od. III, 12, 10. Catus idem cervos jaculari. 

prudens Hor. epod. 17, 47. Prudens anus novemdiales dis- 

sipare pulveres. 
bonus. Verg. buc. 5, 1. Boni quoniam convenimus ambo, tu 

calamos inflare leves, ego dicere versus. 
melior. Pcrs. 4. 16. Anticyras melior sorbere meracas. 
optimus. Stat. silv. II, 3, 70. Idem auri facilis contemptor 

et optimus idem comere divitias opibusque immittere lucem. 
praestantior. Pers. 6, 76. Nec sit praestantior alter Cappa- 

docas rigida pingues plausisse catasta. 



39 

opifex (quod vim habet adjectivam): Pers. 6, 3. Mire opifex 
numeris veterum primordia vocum atque marem strepitum fidis 
intendisse Latinae. 
artifex (item adject. cf. 5, 40. Artificemque tuo ducit sub pol- 
lice vultum). id. prol. 11. Venter negatas artifex sequivoces. 
id. 1, 70. Nec ponere lucum artifices nec rus saturum laudare. 
negativa. (= qui non potest, non valens, nesciens). 
impotens. Hor. od. I, 37, 10. Quidlibet impotens sperare. 
indoctus. Hor. od. II, 6, 2. Cantabrum indoctum juga ferre 

nostra. 
indocilis. Hor. od. 1, 1, 18. Indocilis pauperiem pati. 
nescius. Hor. od. 1, 6, 6. Pelidae stomachum cedere nescii. 
ib. IV, 6, 18. Nescios fari pueros. Pers. 4, 100. Diluis helle- 
borum certo compescere puncto nescius examen. 
inscius. Varro. sat. Men. 40, 1. Qui sutrinas facere inscius, 
nihil domo agis. 
c) quae significant consuetudinem (= consuescens.) 
consuetus. Varro. r. r. II, 9. Eo consueti cibo uti. 
suetus. Lucr. II, 448. Saxa ictus contemnere sueta. ib. 903. 
Porro ex aliis sentire suetis mollia conficiunt. Verg. Aen. III, 
541. Idem olim curru succedere sueti quadrupedes. 
2. Adjectiva (et participia), quae cum participio verbi 
infinitivum desiderantis non cognata sunt, ita, ut infinitivus 
iisdem appositus non nisi in universum, et ex analogia quidem 
illorum, quae supra enumeravi, vim adjectivi per se non satis de- 
finiti accuratius definire videatur. Sunt autem haec adjectiva: 
dignus (cf. dignor). Hor. od. III, 21, 6. Moveri digna bonodie 
descende. id. sat. I, 4, 25. Culpari dignos. ib.l, 10, 72. Iterum 
quae digna legi sunt. id. ep. I, 10, 48. Tortum digna sequi 
potius, quam ducere funem. ib. II, 3, 183. Non tamen intus 
digna geri promes in scenam. ib. 282. Sed in vitium libertas 
excidit et vim dignam lege regi. cf. Lib. II, 6, 43; Ov. am. 
II, 8. 2; II, 14, 6; III, 7, 59; Verg. buc. 5. 89; Stat. silv.l, 2, 
117; I, 3, 95; I, 4, 125; II, 6, 54. 
aptus. Tib. IV, 1, 63. Aptaque vel cantu veteres mutare figu- 
ras. Ov. am. I, 5, 20, Forma papillarum quam fuit apta premi. 
idoneus. Hor. ep. 1, 5, 21. Haec ego procurare et idoneus 

imperor et non invitus. ib. I, 16. 12. Fons etiam rivo dare 
nomen idoneus. Pers. 5. 20. Pagina dare pondus idonea fumo. 

indignus. Lucr. V, 123. Inquc deum numero quae sint in- 

digna videri. Hor. ep. I, 3, 35. Vivitis indigni fraternum rum- 



I 






k 



m 



40 

pere foedus. ib. II, 3, 231. Effutire leves indigna tragoedia 

versus. Ov. am. 11, 3, 14. Indigna est pigro fornia perire situ. 
immeritus. Hor. od. 111, 2, 21. Virtus recludens immeritis 

mori coelum. 
cautus. Hor. sat. I, b, 51. Praesertim cautum dignos assu- 

mere. Pers. 5, 224. Dinoscere cautus. 
celer. Hor. od. I, 15, 18. Vitabis strepitum et celerem sequi 

Ajacem. ib. IV, 0, 39. Prosperam frugum celeremquc pronos 

volvere menses. id. ep. 1, 20. 35. Irasci celerem, tamen ut 

placabilis essem. 
fortis. Hor. od. 111, 3, 50. Spernere fortior, quam cogere hu- 

manos in usus. id. sat. 11, 7, 85. Responsare cupidinibus, con- 

temnere honores fortis. 
firmus. Hor. ep. 1, 17, 47. Et fundus nec vendibilis, nec par- 

cere firmus. 
facilis. Stat. silv. 1, 1, 26. Qui nec in externos facilis saevire 

furores das Cattis Dacisque fidem. ib. 1, 6, 07. Huc intrant 

faciles emi puellae. ib. 11, 4, 31. Nunc conviva levis monstra- 

taque reddere verba tam facilis. 
comis. Stat. silv. 11, 1, 168. Tune ille hilaris comisque videri? 
mobilis. Pers. 1, 59. Nec manus auriculas imitari mobilis 

albas. 
lautus. Pers. 6, 22. Utar ego, utar, nec rhombos ideo libertis 

ponere lautus. 
nobilis. Hor. od. 1, 12, 26. Dicam huncequis, illum superare 

pugnis nobilem. 
blandus. Hor. od. I, 12, 11. Blandum et auritas fidibus du- 

cere quercus. 
largus. Hor. od. IV, 12, 19. Spes donare novas largus. 
ridiculus. Hor. sat. 11, 8, 24. Kidiculus totassimulabsorbere 

placentas. 
levis. Hor. od. II, 4. 11. Tradidit fessis leviora tolli Pergama 

Grajis. 
lubricus. Hor. od. I, 19,8. Et vultus nimium lubricus adspici. 
lenis. Hor. od. I, 24, 17. Non lenis precibus fata recludere 

id. c. s. 13. Maturos aperire partus lenis. 
durus. Hor. sat. I, 4, 8. Durus componere versus. 
cereus. Hor. ep. 11, 3, 163. Cereus in vitium flecti, monito- 

ribus asper. 
niveus. Hor. od. IV, 2, 59. Qua notam duxit. niveus videri, 

cetera fulvus. 



41 

Cum quidem hac ratione, quam in exemplis sub 2. enume- 
ratis cognovimus, usus infinitivi liberior factus esset, etiam aliis 
vocibus eum adicere poetae non dubitarunt, qui actionis notio- 
nem, qua illa vox definienda erat, obiter et simplicissime notaret, 
id quod praeterea, et accuratius quidcm, plerumque fit tota sen-" 
tentia apposita (ut: electus, qui certamina solveret). Ac primum 
quidem hunc usum ab adjectivis (sub 2 enumeratis vel similibus) 
transiisse ad participia cognatae significationis, deinde ad ahas ejus- 
dem verbi formas, postremuni ad locutiones verbi vim habentes 
(ut: sat est =■ sufficit), satis probabile est. Pauca autem talia 
exempla, quae repperi, sunt haec: 

a) cum participio: electus. Stat. Aen. II, 337. Electus formae 

certamina solvere pastor. 
instauratus. Verg. Aen. II, 451. Instaurati animi regis suc- 

currere tectis. 
natus. Hor. ep. I, 2, 27. Nos numerus sumus et fruges con- 

sumere nati. 

b) cum verbo: mereor: Stat. silv. II, 1, 223 Non timuit me- 

ruitve mori (cf. supra immeritus mori). 

c) cum verbo circumscripto: sat est Verg. buc. 4, 53. 

mihi tam longae maneat pars ultima vitae spiritus et, quan- 
tum sat erit tua dicere facta. („Quantum" enim est subjectum, 
..dicere" complementum). 



B. De US1I infinitivi substantivi iocd positi. 

Exenipla, in quibus infinilivi usus a sohta oratione videtur 

abhorrere, sunt haec: 

1. Infinitivus legitur sMtojeetl loco cum praedicatis: 
est. Cato. r. r. pr. Est interdum praestare mercaturis rem 
quaerere. Com rel. p. 131. Ad spectacula estvidere, in testu 
quantum sit caput. Plaut. Persa 69. Atque est etiam in ea 
lege adscribier. id. Most. 1102. Consulere est igitur quiddam. 
quod tecum volo. id. Truc II, 6, 20. An me maleficio vin- 
cere est? Lucr. 11, 900. Nam quare potius leti jam limine ab 
ipso ad vitam possit collecta mente reverti, quam quo decur- 
sum prope jam sit ire et abire, Hor. epod. 17, 25. Ncque est 
levare tenta spiritu praecordia. id. sat I, 2. 101. Pacne vi- 
dere est, ne crure malo, ne sit pede turpi. ib. I, 5, 87. Quod 
versu dicere non est. (ib. 11, 5. 104. Est gaudia prodentem 



iiiiiKll». 1'n |i| 






;] 



li 



42 

vultum celare). Tib. 1, 2, 24. Tunc mihi non oculis sit timuisse 

meis. id. IV, 3, 3. Nec tibi sit duros acuisse in proelia dentes. 
fuit. Lucr. IV, 840. At contra conferre manu certamina pu- 

gnae et lacerare artus foedareque membra cruon re ante fuit 

multo, quam lucida tela volarent. 
deest. Tib. IV, 1, 100. Tum tibi non desit faciem componere 

pugnae. 
prodest. Stat. silv. II, 5, 1. Quid tibi constrata mansuescere 

profuit ira? 
obest. Lucr. V, 180. Quid obest non esse creatum? 
reiictum. Stat. silv. II, 1, 55. Nobis meminisse relictum. 
ortum est. Lucr. V, 1248. Nam fovea atque igni prius est 

venarier ortum, quam saepire plagis saltum canibusque ciere. 
natum fuit. Lucr. IV, 833. Nec fuit ante videre oculorum 

lumia natum. 
jacet. Lucr. IV, 763. Praeterea meminisse jacet languetque 

sopore. 
tenet. Lucr. IV, 1173. Nec tenet omnia paullatim tabescere et 

ire ad capulum. 
venit. Pers. 6, 38. Postquam sapere urbi cum pipere et pal- 

mis venit. 
cum adjeelKo apposito: 
Pers. 1, 26. Usque adeone scire tuum nihil est, nisi te scire 

hoc sciat alter? id. 5, 53. Velle suum cuique est nec voto 

vivitur uno. 

2. Infinitivus est objectum verbi transitivi: 

cogito Cato. r. r. c. 3 Aedificare diu cogitare oportet (sc. pa- 

trem familias). 
nihili facio. Plaut. Persa 224. Nihili facio scire. 
amo. Plaut. Poen. I, 2, 100. At ego amo hanc. — At ego esse 

et bibere. 
mitto. Ter. Heaut. 900. Mitto jam amplexari atque ausculari; 

Id nil puto. 
cum Bdjeetlvo apposito; 
vendo. Pers. I, 121. Hoc ego opertum, hoc ridere meum, tam 

nil, nulla tibi vendo Iliade. 

3. Infinitivus eum adjeetlio apposUo e praeposltlone 

peiideiist 
Pers. I, 9. Tunc quum ad canitiem et nostrum islud vivere 
triste adspexi. 



43 



V IT JL. 



JXatus sum ego Petrus Adalbert Hugo Merguet prid. Cal. Fehr. 1841 
Pillaviae patre optimo Adalbert et matre dilectissima Amalia e gente de 
Schulz Fide evaugelica reformata educatus eiqae addictus sum. Anno 1857 
scholam Insterburgensem , quam per tres annos frequentaveram , relinquens 
in primam gymnasii Gumbinnensis classem receptus ex eodemque gymnasio 
anno 1859 cam maturiiatis testimonio dimissus Academiae Albei-tinae pro- 
rectm-e magn. Sanio civis factus et apud facultatem philosophicam nomen 
professus sum. 

Docuerunt me per tres annos et dimidium prof. ill. RosenJcranz 
logicen, psychologiam, aestheticam, philosophiae et litterarum historiam 
Franco-Gallicarum XVIII. saeculi; prof. ill. Lehrs encyclopaediam philo- 
logicam, Graecm-um antiquitates , litterarum Graecarum histoi-iam, doctri- 
nam inetricam Horatii satirarum, Thucydidis interpretationem, grammaticam 
Graecam; pi'of. ill. Friedlaender Romanorum antiquitates publicas, litte- 
rarum Romanarum histoi-iam, mythologiam Graecam, quaestionem Home- 
ricam, archacologiam, topographiam urbis Romae, morum historiam Roma- 
nm-um aetate Caesarum, res Pompejis effossas; prof. ill. Nesselmann 
linguam Sanscritam ; prof. ill. Giesebrecht res M. Lutheri tertipm^e in 
Germania gestas; prof. ill. Nitzsch criticam fonlium Romanae historiae; 
prof. ill. Zacher carminis de Nibelungis interpretationem , metricam Ger- 
manicam, prof. ill. Glaser ethicam Aristotelis ; dr. doct. Herbst Shake- 
spearii interpretationcm , lingaam Anglicam, Franco - Gallicam, Italicam, 
Hispanicam, Franco - Gallicarum litterarum histoinam. Denique seminani 
philologici exercitationibus interfui omnibus; item exercitationibus philolo- 
gicis, quas instituit prof. ill. Friedlaender. 

His omnibus viris nec minus illis, qui antea litteras me docuerunt, 
gratias ago quam maximas semperque gratiam habebo. 



/ 



\t 



il 



\